پدافند هوایی اسرائیل، با ساختاری چندلایه و فناوریمحور که شامل گنبد آهنین (Iron Dome)، فلاخن داوود (David’s Sling)، سامانه پیکان (Arrow) و سامانه آمریکایی تاد (THAAD) است، شهرتی جهانی دارد. پیچیدگی منطقهای، حجم بالای حملات موشکی و توسعه فناوریهای جدید توسط بازیگران منطقهای، همواره چالشهایی جدید برای این سیستم ایجاد میکند. این پدافند یک سیستم پویا و در حال تحول است که تحت فشار مستمر قرار دارد و بهطور مداوم در حال ارتقاء و بهروزرسانی است. با وجود تحلیلها و گزارشهای بسیار در مورد این پدافند، اما کمتر کسی به نقش حیاتی یگان «اُفِک324» (Ofek324) در کشف، ردیابی و رهگیری و دفع حملات هوایی و یکپارچهسازی هوش مصنوعی پرداخته است.
تاریخچه و ساختار
یگان افک 324 یکی از واحدهای کلیدی در نیروی هوایی اسرائیل است که در زمینه فناوری اطلاعات، نرمافزار و تحلیل دادههای نظامی فعالیت میکند. این یگان در دسامبر 2005 از ادغام دو واحد پیشین نیروی هوایی اسرائیل تشکیل شده است: یگان 180 (مسئول سیستمهای پشتیبانی و تاسیس شده در سال 1959) و یگان Mamdas (مسئول سیستمهای عملیاتی و تاسیس شده در سال 1967).[1]
این یگان تنها شش ماه پس از تاسیس در طول جنگ 33 روزه تحت فرماندهی سرهنگ Asahel برای نخستین بار وارد عرصه جنگی شد. بعدتر در سال 2015 با اعمال تغییراتی عمدتا بر اطلاعات و فناوری عملیاتی تمرکز کرد.
یکی از اهداف تاسیس یگان «افک324» پشتیبانی از عملیاتهای نیروی هوایی بوده است. به همین دلیل در طی سالها برای پاسخگویی بهتر به این نیاز گسترش پیدا کرده است. طبق برآورد تقریبی IDF، هزینه توسعه پروژههای تحت مدیریت این یگان در بخش فناوری غیرنظامی سالانه نیم میلیارد شِکِل است.
یگان فناوری «افک324» به 9 زیرشاخه تقسیم شده است. در مجموع در سه پایگاه مختلف کریا(Hakirya) در مرکز تلآویو، تسریفین(Tzrifin) و پالماخیم(Palmachim) مستقر هستند و هر یک وظیفهای متفاوت به عهده دارند. در جدول زیر، ساختار این یگان با جزئیات هر واحد قابل مشاهده است:
ساختار یگان Ofek324
از این مجموعه 5 واحد به توسعه اختصاص یافتهاند که در توسعه الگوریتمهای سامانه دفاعی هوایی نقش اصلی را ایفا میکنند. واحد مهندسی یگان نیز بهعنوان حوزهای میانرشتهای عمل میکند. عمده اعضای این واحد را فارغالتحصیلانی از برترین دورههای آموزشی ارتش تشکیل میدهند. این واحد در طول جنگ برنامههای مستقلی مبتنی بر هوش مصنوعی تولید کرده که افزون بر بهبود سیستم موجود، در برنامهریزی مسیرهای پروازی و ارزیابی خسارات ناشی از انفجار کمک میکنند. همچنین با اولویتبندی تهدیدات به واکنشهای دفاعی سرعت و دقت بیشتری میبخشند، تا از عدم اصابت به اهداف استراتژیک اطمینان حاصل شود.
ترکیب نیروی انسانی
هرچند این واحد به اندازه همتای خود در یگان اطلاعات نظامی 8200 مورد توجه نیست؛ اما بعد از واحد نرمافزاری لوتم(Lotem)، بزرگترین یگان نرمافزاری در ارتش اسرائیل به شمار میرود. یگان «افک324» متشکل از صدها تن از مهندسین و توسعهدهندگان نرمافزار، نخبگان ذخیره ارتش، و فارغالتحصیلان دانشگاههای معتبر اسرائیلی است. علاوه بر آن افرادی که دورههای آموزشی خاص ارتش اسرائیل، مانند تالپیوت(Talpiot)[2] و پساگوت(פסגותPsagot/)[3] یا دورههای تخصصی مانند برنامهنویسی، DevOps، دفاع سایبری، تست نرمافزارو… را گذراندهاند، جذب این یگان میشوند.[4] همچنین حدود 10% از اعضای این یگان را یهودیان حریدی تشکیل میدهند که تحت عنوان کارمندان غیرنظامی مشغول خدمت به ارتش هستند.
انجمن فارغالتحصیلان Ofek324[5]
انجمن فارغالتحصیلان یک نهاد غیرانتفاعی است که با هدف ایجاد شبکهای حرفهای برای پشتیبانی از اعضای سابق یگان تاسیس شده است. این انجمن فعال بیش از هزار عضو دارد؛ همچنین فرصتی برای فارغالتحصیلان فراهم کرده است تا پس از پایان دوره خدمت در یگان با یکدیگر و با یگان در ارتباط باشند و در زمینههای مختلف صنعت و فناوری همکاری کنند. افرادی که در یک بازه زمانی مشابه خدمت خود را به پایان رساندهاند، در دورههای 2 تا 3 ماهه در یک کنفرانس مشترک شرکت میکنند. به این وسیله افراد از تجربیات و دانش یکدیگر بهرهمند میشوند. و در نهایت جامعه نیز از طریق ترویج کارآفرینی، آموزش و فعالیتهای اجتماعی منتفع میگردد.
همچنین انجمن به منظور پشتیبانی بهتر با شرکا و حامیان برجستهای همکاری میکند؛ از میان آنها میتوان به Amazon AWS، JetBrains و دفتر گلدفارب سلیگمن(Goldfarb) – یکی از بزرگترین دفاتر حقوقی اسرائیلی – اشاره کرد. این همکاری امکان استفاده از مزایای منحصربهفردی را برای اعضای انجمن فراهم میکند. از جمله این مزایا میتوان مشاوره حقوقی و فنی، اعتبار مالی، کارگاههای آموزشی رایگان مانند زبان انگلیسی و لایسنس رایگان برای ابزارهای حرفهای برنامهنویسی را نام برد.[6]
جمعبندی
یگان افک324 (Ofek324) به کمک ایجاد و توسعه فناوریهایی که عمدتا مبتنی بر هوش مصنوعی و بهبود نرمافزاری است، نقش مهمی در توفیقات رژیم صهیونیستی در دفع حملات محور مقاومت داشته و دارد. عملکرد این یگان در ارتقاء نرمافزاری جنگندههای رژیم و سیستم دفاعی موجب یکپارچگی فرآیندهای نظامی میان نیروهای زمینی و هوایی و در نتیجه بهبود کیفیت و سرعت عملیاتهای دفاعی و هوایی رژیم صهیونیستی شده است. بسیاری از فارغالتحصیلان دورههای معتبر آموزشی دانشگاهی و نظامی جذب این یگان میشوند. در میان آنها اقلیتی از یهودیان حریدی هم در پوشش غیرنظامی حضور دارند. در کنار این ساختار، انجمن فارغالتحصیلان Ofek نیز برای مدیریت نیروهای سابق یگان به وجود آمده و با حمایت شرکای برجسته اقتصادی، حقوقی و فناوری خود شبکه قدرتمندی ایجاد کرده است. این سازماندهی از پراکندگی و هدررفت نیروهای نخبه و با تجربه در یگان جلوگیری میکند و در نهایت موجب ترویج کارآفرینی در جامعه میشود.
