کدام فناوریها در رهگیری تصادفی فرمانده حماس نقش داشتند و چگونه شرکت Xtend از این واقعه برندسازی کرد؟
در اکتبر ۲۰۲۴ (مهر 1403) یحیی سنوار، رهبر سازمان حماس در غزه، در طی یک درگیری نسبتاً کوچک در رفح به شهادت رسید. با این حال، این رویداد موفقیتی برنامهریزیشده برای ارتش اسرائیل محسوب نمیشود؛ چرا که نیروهای اسرائیلی در لحظه حمله هیچ آگاهی از هویت فرد هدفگیریشده نداشتند. شناسایی او تنها پس بررسی فیزیکی صحنه صورت گرفت. در بهترین حالت، این واقعه یک موفقیت تصادفی بود که بعدها به ابزاری برای تبلیغات رسانهای تبدیل شد.
ارتش اسرائیل مدعی است اینجا مخفیگاه یحیی سنوار در تل السلطان بوده است
اما این رهگیری تصادفی میتواند به ما نشان دهد که فرایند ارتش اسرائیل به چه شیوه است. در این اتفاق چندین پهپاد نقش داشتند: دو پهپاد تجاری شرکت چینی DJI (Mavic و Avata) که یکی برای فضای باز و دیگری مناسب فضای بسته است و همچنین روایتهایی غیررسمی و تااندازهای تجاری درباره حضور احتمالی یک پهپاد متعلق به استارتاپ اسرائیلی Xtend مطرح شده است.
تصویر پهپاد DJI Mavic که منجر به رهگیری اولیه تیم همراهان یحیی سنوار شد.
دو پهپاد تجاری چینی را حامیان رژیم صهیونیستی، یعنی یهودیان نیوجرسی و لندن به ارتش اسرائیل هدیه کرده بودند[1] و پهپاد شرکت Xtend را باید نتیجه حمایت دولت و ارتش اسرائیل از استارتاپهای نظامی دانست.
عملیات رهگیری اولیه با یک پهپاد DJI Mavic مجهز به سیستم تصویربرداری حرارتی آغاز شد، دستگاهی که توسط یهودیان نیوجرسی به ارتش اسرائیل اهدا شده بود. این پهپاد که مجهز به دوربینهای حرارتی است، گروهی از مسلحین را در حال حرکت بین ساختمانهای رفح رصد کرد. پس از ورود آنها به داخل یک ساختمان، از FPVهای فضای بسته برای بررسی دقیقتر استفاده شد. دراین رابطه شواهد مستندی درباره استفاده از DJI Avata وجود دارد؛ پهپادی توسط یهودیان لندن به ارتش اسرائیل اهدا شده است[2]. رسانههای غربی اما از حضور سیستمهای پیشرفتهتری مانند پهپادهای شرکت Xtend نیز سخن گفتند. این استارتاپ نظامی اسرائیلی از حمایت مالی مافات (اداره تحقیق و توسعه وزارت جنگ) برخوردار است.
ویدئوی معروف «لحظات آخر» — که در آن فردی در حال نشستن و پرتاب یک چوب دیده میشود، احتمالاً توسط یکی از این FPVهای فضای بسته ثبت شد. اما نکته کلیدی این است که هیچیک از این سیستمها، از جمله سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی Xtend ، نتوانستند یحیی سنوار را شناسایی کنند. این ناتوانی، با وجود ادعاهای Xtend درباره قابلیتهای پیشرفته شناسایی چهره و تحلیل رفتاری، نشاندهنده محدودیتهای واقعی فناوریهای هوش مصنوعی در شرایط عملیاتی پیچیده است.
خیم میزل (Chaim Meisels) راوی ماجرای پهپادهای DJI به خبرگزاری daily Wire است که به تیپ 828th Bislamach Brigade ارتش تعلق دارد. او در روایت خود هیچ اشارهای به پهپادی از شرکت Xtend ندارد.
با این حال، شرکت Xtend که بسیاری از اعضای کلیدی آن سابقه خدمت در یگان ۸۲۰۰ را دارند (از جمله ماتان تروگان (Matan Trogan) – مدیر ارائه محصول در حوزه هوش مصنوعی، سایبر و دفاع)، یائل عساف (Yael Assaf) – مدیر پروژه تحقیق و توسعه، از این واقعه برای برندسازی و جذب مشتریان بینالمللی بهرهبرداری گستردهای کرده است.
پس از واقعه، خبرگزاری رویترز[3] گزارشی منتشر کرد که بهصورت غیرمستقیم نقش شرکت Xtend را برجسته میکرد. با این وجود، هیچ مدرک مستقل یا تأیید رسمی درباره حضور پهپاد این شرکت در ماجرای رهگیری یحیی سنوار وجود ندارد؛ حتی در خود گزارش رویترز نیز آویو شاپیرا (Aviv Shapira)، مدیرعامل شرکت Xtend، نقش داشتن پهپاد این شرکت در واقعه منجر به شهادت سنوار را تایید و تکذیب نکرده است.
اما این شرکت توانست با این حادثه برندینگ خود را ارتقا ببخشد[4] و در نتیجه وزارت جنگ اسرائیل ۴۰ میلیون دلار سرمایهگذاری دیگر در این شرکت انجام داد و دولت آمریکا نیز قراردادی به ارزش ۸٫۸ میلیون دلار با آن منعقد کرد. ارتش اسرائیل نیز به تازگی اعلام کرده 5 هزار FPV پیشرفته این شرکت را خریداری خواهد کرد[5]. بهطور کلی به دنبال جنگهای اخیر این استارتاپ و سایر استارتاپهای دیگر حوزه نظامی و پهپادی رشدی خارقالعاده داشتند.
تا پایان سال 2024 وزارت جنگ اسرائیل حمایت مستقیم از 101 استارتاپ نظامی انجام داد که مجموع این حمایتها به بیش از 219 میلیون دلار میرسد. بیش از 25 مورد از این استارتاپها توانستند در طی جنگ به مرحله توسعه محصول برسند و حدود 50 درصد از فناوریهای مقابله با پهپاد اسرائیل در طی جنگ، از این خروجی این استارتاپها بوده است[6]. این همکاری میان وزارت جنگ اسرائیل و استارتاپهای نظامی بهخصوص در طی کنفرانس DefenseTech خود را نشان میدهد که توسط مافات و مرکز پژوهشهای سایبر Blavatnik (زیرنظر دانشگاه تلآویو) برگزار میشود و بسیاری از استارتاپها و شرکتهای چندملیتی در آن حاضر میشوند.
در نهایت اما مورد رهگیری یحیی سنوار نشان میدهد که ارتش اسرائیل در جنگ غزه متکی به کمکهای مردمی از جمله پهپادهای اهداشده توسط یهودیان جهان بوده است. این وابستگی، در کنار استفاده از فناوریهای داخلی، تصویری از یک ماشین جنگی را میسازد که بخشی از آن بر پایه امکانات غیررسمی و غیرنظامی است.
بهنظر میرسد ترویج نقش Xtend در این واقعه، ترکیبی از برندسازی استراتژیک و ساختِ روایت جنگی است و نه شاهدی بر برتری فناوری نظامی اسرائیل در شناسایی هوشمند اهداف.
