دادههای مرکز آمار رژیم صهیونیستی نشاندهنده آن است که مسئله فرار مغزها و خروج نیروهای متخصص از اراضی اشغالی به چالش جدی اقتصاد رژیم تبدیل شده است.
در حوزه هایتک رژیم صهیونیستی، تعداد متخصصینی که از خارج اراضی در شرکتهای فناوری اسرائیلی کار میکنند به 440 هزار نفر رسیده است که بیش از تعداد نیروهایی است که از داخل اراضی (400 هزار نفر) در این شرکتها فعالیت میکنند (به گزارش سازمان نوآوری در 2025[1]).
6 درصد از کل اسرائیلیهایی که مدرک دانشگاهی دارند، 8 درصد از دانشآموختگان ارشد و 12 درصد از اسرائیلیهایی که مدرک دکتری دارند، اکنون خارج از اراضی زندگی میکنند.
25 درصد از صهیونیستهایی که در رشتههای ریاضیات دارای مدرک دکتری هستند و 22 از دانشآموختگان دکتری در رشتههای کامپیوتر فرار از اراضی اشغالی را انتخاب کردهاند.
حدود یک چهارم (25درصد) صهیونیستهایی که در رشتههای مهندسی، کامپیوتر و ریاضیات از دانشگاههای اسرائیلی مدرک دکتری گرفتهاند، اکنون در خارج از اراضی اشغالی زندگی میکنند.
انتشار آمارهای رسمی رژیم صهیونیستی درباره پدیده فرار مغزها باعث شده که آسیبپذیری بالای این رژیم بار دیگر عیان شود و کارشناسان نسبت به ادامه این روند ابراز نگرانی کنند. بهطور مثال شورای روسای دانشگاههای اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد: این آمار نشاندهنده «یک ضربه مستقیم به موتورهای رشد اقتصاد، امنیت، فناوری و تابآوری» رژیم صهیونیستی است.
در سالهای اخیر میزان صهیونیستهایی که پس از تحصیل در خارج از اراضی اشغالی به رژیم بازگشتند، روندی کاهشی داشته است. برطبق دادههایی که به تازگی منتشر شده است از سال 2023 تعداد افراد تحصیلکرده که از اراضی خارج شدهاند، از تعداد افراد تحصیلکرده که به رژیم وارد شدهاند، بیشتر است.
براساس آمارهای سال ۲۰۲۴، حدود ۵۴.۷۷۸ نفر از فارغالتحصیلان تحصیلات تکمیلی این رژیم، دستکم سه سال است که خارج از اراضی اشغالی زندگی میکنند. این آمار مربوط به افرادی است که بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۸ مدرک تحصیلی خود را دریافت کردهاند. بر پایه این دادهها، ۱۱٫۹ درصد از دارندگان مدرک دکتری، ۸٫۱ درصد از فارغالتحصیلان کارشناسی ارشد رشتههای پزشکی، ۵ درصد از کل فارغالتحصیلان کارشناسی ارشد و ۶٫۴ درصد از فارغالتحصیلان مقطع کارشناسی، کشور را ترک کردهاند.
اغلب صهیونیستهایی که در خارج از اراضی اشغالی زندگی میکنند، از محلات مرفه اسرائیل مانند رامات هاشارون، اومر، اِون یهودا، تلآویو، زیخرون یاکوف، هرتزلیا، رعنانا، حیفا، کفر سبا، کوخاو یائیر، کارمئیل و هود هاشارون بودهاند.
میزان فرار مغزها بهخصوص در بین دانشآموختگان رشتههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضی بسیار بیشتر است. نرخ فرار مغزهای دانشآموختگان رشتههای یادشده در مقطع کارشناسی 6/1 برابر، در مقطع کارشناسی ارشد 4/2 برابر و در مقطع دکتری 5/2 برابر سایر رشتههاست.
برطبق آمارهای کمیته مهاجرت کنست که چندماه پیش (در مهرماه) منتشر شد، در حد فاصل سالهای 2022 تا میانه 2024 بیش از 125 هزار اسرائیلی از اراضی اشغالی خارج شدهاند[2]. ماه گذشته نیز انستیتو دموکراسی اسرائیل اعلام کرد که 27 درصد از اسرائیلیها به خروج از اراضی اشغالی فکر میکند[3].
به جز جنگ و ناامنی گسترده در اراضی اشغالی، بالا بودن هزینههای زندگی، وضعیت نامشخص بازارهای اقتصادی، نرخ بالای مالیات، عدم اعتماد به مدیریت رژیم، نداشتن حس مثبت به آینده رژیم و سیاستهای دولت در زمینه حمایت از گروههای حریدی از جمله دلایل پدیده فرار مغزها عنوان شده است.
در ادامه گزارش مرکز آمار رژیم صهیونیستی ارائه شده تا پژوهشگران بتوانند با استناد به آن تحقیقات خود را انجام دهند؛ قابلتوجه است به دلیل ترجمه ناچار به استفاده از تعبیر جعلی «کشور» برای اشاره به اشغالگران در اراضی اشغالی شدیم.
