در افکار عمومی و محافل سیاسی، دانشگاه رایکمن واقع در هرتزلیا، چهرهای تا حدی مرموز از خود به نمایش گذاشته و لقب بحثبرانگیز «مهد جاسوسها» را یدک میکشد. ریشه این شهرت در دل «دانشکده حکومت، دیپلماسی و استراتژی» و بازوهای پژوهشی قدرتمند آن نهفته است؛ جایی که مرز میان آکادمی و اتاقهای بسته اطلاعاتی رنگ میبازد.
در رأس این ساختار، دو بازوی کلیدی قرار دارند: «موسسه سیاست و استراتژی» (IPS) و «موسسه بینالمللی مبارزه با تروریسم» (ICT). این موسسات، صرفاً مراکز تحقیقاتی معمولی نیستند؛ بلکه به مثابه اتاقهای فکری عمل میکنند که نبض امنیت رژیم صهیونیستی را در دست دارند.
کنفرانس هرتزلیا
موسسه سیاست و استراتژی (IPS)، با تمرکز بر دو محور حیاتی «تابآوری ملی» و «ریسکهای پیشرو»، معمار اصلی کنفرانس سالانه هرتزلیا است. در این گردهمایی، امنیت ملی رژیم صهیونیستی کالبدشکافی میشود. از توازن قوای نظامی و بازیهای دیپلماتیک گرفته تا سلامت اقتصادی، بافت اجتماعی و حتی تعامل با جهان یهود، همگی در این محفل مورد واکاوی قرار میگیرند. حضور در این کنفرانس، امتیازی ویژه است؛ جایی که رئیسجمهور، نخستوزیر، فرماندهان ارشد امنیتی و نظامی، و اساتید برجسته جهانی گرد هم میآیند تا در سرنوشت استراتژیک منطقه نقش داشته باشند.
ردپای غولهای امنیتی در هیئت مدیره
آنچه به این موسسه وزن و اعتبار (و البته ابهام) میبخشد، ترکیب هیئت مدیره آن است. نامهایی نظیر سرتیپ «آموس گیلعاد»، مدیر سابق امور سیاسی-نظامی وزارت جنگ، و «لیور آکرمن»، معاون سابق بخش و رئیس پیشین ستاد شاباک، در لیست اعضای هیئت مدیره به چشم میخورد. حضور چنین چهرههایی نشان میدهد که خروجیهای این موسسه، فراتر از یک پژوهش دانشگاهی، مستقیماً بر میز تصمیمگیریهای کلان امنیتی اثر میگذارد.
موسسه مبارزه با تروریسم؛ پوشش علمی یا بازوی اطلاعاتی؟
در سوی دیگر، موسسه بینالمللی مبارزه با تروریسم (ICT) قرار دارد که با شعار ایجاد پل ارتباطی میان محققان و سیاستگذاران جهانی برای مبارزه با تروریسم، سمینارهای جهانی برگزار میکند. اما پردهای که این موسسه را متمایز میکند، لیست بنیانگذاران و اعضای هیئت مدیره آن است.
وجود چهرههای مشهور اطلاعاتی در این لیست، شگفتانگیز است: «شبتای شاویت»، رئیس سابق موساد؛ «آهارون شرف»، مدیر سابق بخش عملیات موساد (که به نقش کلیدیاش در توقف پروژه هستهای عراق شهره شده است)؛ و «دیوید کمحی»، معاون سابق رئیس موساد.
تراکم چنین مقامات ارشد اطلاعاتی در یک موسسه تحقیقاتی دانشگاهی، پرسشی بزرگ را در اذهان متبادر میسازد: موساد به دنبال چیست؟سرویس اطلاعاتی اسرائیل از یک موسسه پژوهشی دانشگاهی چه نفعی میبرد؟ این سوال، هالهای از ابهام را بر چهره علمی دانشگاه رایکمن کشانده است.
