در سالهای اخیر بازارها به جذب شوکها و تحولات ژئوپلیتیک و اقتصادی، از جمله اعلام ترامپ مبنی بر افزایش تعرفههای ایالات متحده بر تمام واردات به ۱۵ درصد و همچنین دستگیری نیکولاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا توسط دولت او عادت کردهاند، اما پایگاه خبری «CNBC» بر اساس گفتگویی که پس از حمله ایالات متحده به ایران با فعالان بازارهای جهانی داشته، گزارش کرده است که از منظر سرمایهگذاران، این حمله میتواند نسبت به تنشهای ژئوپلیتیک اخیر، پیامدهای بسیار بزرگتری در بازارهای مختلف داشته باشد.
«فلوریان وایدینگر» مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت مدیریت دارایی «Santa Lucia» گفت: «این حمله قطعاً پیامدهای بزرگتری نسبت به حمله به ونزوئلا دارد.» وایدینگر به «CNBC» گفت: «ونزوئلا… فقط برای افرادی که به آن نفت خام سنگین خاص اهمیت میدهند، واقعاً مهم بود.» در واقع استخراج نفت خام سنگین و ترش ونزوئلا میتواند چالشبرانگیز باشد، اگرچه پالایشگاههای خاص و پیچیدهای، بهویژه در ایالات متحده، برای آن ارزش قائل هستند. «به همین دلیل است که ریسک حمله به ایران بزرگتر است. انتظار میرود که در نتیجه این موضوع، قیمت نفت هفته آینده افزایش یابد.»
نفت به سرعت بالا میرود، به دنبال راههای ایمن باشید
ونزوئلا در حال حاضر به طور متوسط روزانه ۸۰۰ هزار بشکه نفت خام تولید میکند که بسیار کمتر از تولید ۳.۵ میلیون بشکهای آن در دهه ۱۹۹۰ است. «کنث گو» رئیس مدیریت سرمایههای خصوصی در شرکت سنگاپوری «UOB Kay Hian» گفت: «ماجرای ونزوئلا ماجرای تولید بود، اما ماجرای ایران ماجرای شاهراه تولیدات است.» بر اساس دادههای شرکت کپلر، در سال ۲۰۲۵ روزانه حدود ۱۳ میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز عبور کرده است که تقریباً ۳۱ درصد از جریان نفت خام جهان بر روی آبها را تشکیل میدهد.
در ژوئن ۲۰۲۵، زمانی که اسرائیل به سایتهای هستهای ایران حمله کرد، ارزش سهام در بورسهای جهانی به شدت سقوط کرد، اما پس از آنکه مشخص شد تنگه هرمز بسته نشده است، قیمتها بهبود یافت. «کنث گو» میگوید: «بازارها روز دوشنبه از همین الگو تبعیت خواهند کرد.» او افزود که احتمال دارد شاهد حرکت به سمت داراییهای امن باشیم که احتمالا با هجوم به سمت طلا و تلاش برای تقویت دلار آمریکا و ین ژاپن همراه خواهد بود.
به گزارش «CNBC» سایر فعالان بازار نیز همین نظر را دارند. «آلیسیا گارسیا-هررو» اقتصاددان ارشد آسیا و اقیانوسیه در شرکت «Natixis» به طور مشابه انتظار دارد که روز دوشنبه اوضاع بازار «سخت و ریسکگریز» باشد، به طوری که سهام جهانی احتمالاً ۲ درصد یا بیشتر کاهش یابد، بازده اوراق خزانهداری ایالات متحده ۵ تا ۱۰ واحد پایه کاهش یابد و قیمت نفت ۵ تا ۱۰ درصد افزایش یابد. او هشدار داد که سرمایهگذاران برای تصمیمگیری باید منتظر پاسخ ایران باشند.
کمپین کوتاه یا جنگ فرسایشی؟
با این اوصاف، برخی از مدیران مالی به «CNBC» گفتند که فعالیتهای ریسکگریزانه هفتههاست که در حال شکلگیری است و احتمالاً این واقعیت مقداری ضربهگیر در برابر نوسانات اولیه ایجاد میکند. برای مثال «وایدینگر» با اشاره به افزایش قیمت نفت و تقاضای بیشتر برای اوراق قرضه خزانهداری در هفتههای اخیر، خاطرنشان کرد که برخی از جابجاییهای داراییها «تا حدودی نشاندهنده یک محیط بحرانی» بودهاست.
به گزارش «CNBC» در حالی که بازارها این تحول را پیشبینی کرده بودند، سرمایهگذاران به دقت زیر نظر دارند که آیا اقدام ایالات متحده یک کمپین کوتاه باقی میماند یا به یک درگیری منطقهای طولانیمدت تبدیل میشود. «دیوید روش» از شرکت «Quantum Strategy» گفت اگر درگیری کوتاه و مهار شده باشد، حرکت به سمت ریسکگریزی و افزایش قیمت نفت میتواند کوتاه مدت باشد؛ اما اگر اقدام ایالات متحده «تلاش برای تغییر رژیم» و طولانیتر از سه تا پنج هفته باشد، بازارها «نسبتاً بد» واکنش نشان خواهند داد، زیرا سرمایهگذاران انتظار یک درگیری گسترده و اختلال طولانی در عرضه نفت را خواهند داشت.
