تأسیسات نفتی «رأس التنوره» عربستان و تأسیسات گازی «رأس لفان» قطر، دو غول بزرگ حوزه نفت و گاز بودند که امروز هرکدام با یک حمله پهپادی محدود، فعالیتهای خود را متوقف کردند. این وقایع در همان روز اول ضریب سنگینی به اختلال در تردد کشتیها از تنگه هرمز داده و تلاطم شدید بازار انرژی را در پی داشت.
قطر با سهمی بالغ بر یک پنجم از کل صادرات «LNG» جهان از طریق دریا، بزرگترین تولیدکننده گاز مایع جهان است و اکثر تولیدات آن در تأسیسات «رأس لفان» انجام میشود. امروز، 11 اسفند 1404 پس از حمله دو پهپاد به این تأسیسات، شرکت «قطر انرژی» اعلام کرد که کل تولیدات گاز مایع خود را متوقف کرده است. اندکی پس از این خبر قیمت گاز در اروپا حدود 50 درصد[1] افزایش یافت.
پالایشگاه «رأس التنوره» با ظرفیت ورودی 550 هزار بشکه در روز بزرگترین پالایشگاه عربستان و یکی از بزرگترین پالایشگاههای جهان است، اما اهمیت دیگر «رأس تنوره» که در خبرها کمتر مورد توجه بوده این است که این بندر بزرگترین پایانه صادرات نفت در عربستان میباشد و تا 90 درصد[2]صادرات انرژی عربستان از این پایانه انجام میشود. راس تنوره روزانه ۵ تا ۶ میلیون بشکه نفت خام عربستان سعودی را جابجا میکند که بیش از مجموع مصرف روزانه نفت آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا (۴.۸ میلیون بشکه در روز) میباشد و میتوان آن را مهمترین گلوگاه صادرات نفت خام در بازارهای جهانی دانست. مقصد عمده این محمولهها کشورهای آسیایی -از جمله برای شرکتهای آمریکایی حاضر در آنها- و اروپاست.
در مجموع الگوی هدفگیری منطقهای ایران نشاندهنده انتخاب استراتژیک اهداف بر اساس قابلیتهای آنها در زنجیره تأمین است؛ به این معنی که اختلال در عملیات تأسیسات مورد هدف هم بر تأمین انرژی داخلی فشار آورده و هم بر شبکههای تأمین بینالمللی تأثیر میگذارد. این عملکرد دوگانه، چنین تأسیساتی را به هدفی بسیار ارزشمند در سناریوهای جنگ اقتصادی تبدیل میکند.
نکته دیگری که قابل توجه است نوع ضربههای وارد شده است؛ هدفگیری نقطهای با استفاده از پهپاد -بدون پذیرش مسئولیت حمله- میتواند شروع خوبی برای افزایش تنش باشد و با کمترین هزینه پیامهای لازم را به طرفهای ذیربط منتقل کند؛ پیامهایی که نشانههایی از دریافت آن وجود دارد، از جمله در توقف صادرات روزانه 200 هزار بشکه نفت کردستان عراق و توقف فعالیت میادین گازی لویاتان و کاریش رژیم صهیونیستی، بدون هرگونه حملهای!
