چرا «پروژه نیمبوس» میتواند به نقطهضعف راهبردی اسرائیل تبدیل شود؟
پروژه نیمبوس (Project Nimbus) یک قرارداد 1.2 میلیارد دلاری پردازش ابری است که در سال 2021 بین دولت رژیم صهیونیستی و دو غول فناوری ایالات متحده، «گوگل» و «آمازون» امضا شد. هدف این پروژه توسعه یک زیرساخت ابری در داخل اراضی اشغالی است که از سازمانهای دولتی، تأسیسات نظامی و خدمات عمومی رژیم پشتیبانی میکند. بر اساس این قرارداد «سرویس ابری گوگل» (GCP) و «آمازون وبسرویس» (AWS) مراکز دادهای در اراضی اشغالی فلسطین ایجاد کردند تا بستری برای ذخیرهسازی و پردازش دادههای حساس رژیم در فضای ابری فراهم کنند.
اصلیترین مشتری این پروژه ارتش رژیم صهیونیستی است که از ابتدا سهامدار اصلی پروژه بود؛ وزارت جنگ رژیم صهیونیستی نیز بخشی از اراضی خود را به زیرساختهای نیمبوس اختصاص داده است.[1] شرکتهای نظامی دولتی اسرائیل (مانند رافائل و IAI) نیز موظف شدهاند که از زیرساختهای ابری نیمبوس استفاده کنند. اداره شهرکنشنیان (مسئول شهرکهای کرانه باختری) نیز از جمله مشتریان مهم این خدمات ابری است. همچنین بر اساس اسناد داخلی افشا شده و گزارشهای متعدد، مورد استفاده ا آژانسهای اطلاعاتی رژیم نیز هست.
بهطور مثال گابی پورتنوی (Gaby Portnoy) رئیس اداره سایبری رژیم (INCD) در سال 2024 در یک کنفرانس نیمبوس شرکت کرد و گفت با استفاده از زیرساخت ابری نیمبوس اتفاقات خارقالعادهای در میدان جنگ رخ داده و تاثیرات مثبت زیادی گذاشته است[2]. نکته جالب توجه این است که این قرارداد صراحتاً گوگل و آمازون را از قطع خدمات، حتی در صورت تخطی رژیم از شرایط وضع شده، منع میکند و حتی در صورت شکایت طرفهای دیگر، این دو شرکت موظفند قبل از هرگونه همکاری با مراجع قانونی به دولت رژیم صهیونیستی اطلاع دهند.[3]
علاوه بر زیرساختهای ذخیرهسازی داده، پروژه نیمبوس دسترسی به مجموعهای پیشرفته از ابزارهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین را فراهم میکند که شامل تشخیص چهره، ردیابی اشیاء، تحلیل احساسات و دستهبندی خودکار تصاویر است[4].
این قابلیتها میتوانند در سیستمهای نظارتی، شناسایی اهداف و تحلیل کلاندادههای نظامی مورد استفاده قرار گیرند. اسناد افشا شده نشان میدهند که گوگل پیش از امضای قرارداد، هشدار داده بود که این فناوریها ممکن است برای تسهیل نقض حقوق بشر در کرانه باختری و غزه مورد استفاده قرار گیرند.[5]
همچنین، پس از اینکه مایکروسافت دسترسی برخی سرویسهای ابری خود را به اسرائیل محدود کرد، گزارشهایی مبنی بر انتقال دادههای نظارتی رژیم صهیونیستی از پلتفرم مایکروسافت به زیرساختهای نیمبوس منتشر شد[6].
تمرکز رژیم صهیونیستی بر این زیرساختهای ابری متمرکز، یک نقطه آسیبپذیری استراتژیک ایجاد کرده است. از آنجا که سیستمهای هوشمند نظارتی، تحلیل دادههای اطلاعاتی و حتی برخی سامانههای فرماندهی و کنترل به این مراکز داده (دیتا سنترها) وابسته هستند، هرگونه اختلال فیزیکی یا سایبری در این زیرساختها میتواند زنجیره تأمین اطلاعاتی و عملیاتی رژیم را با اختلال جدی مواجه کند. کارشناسان نظامی اشاره میکنند که وابستگی فزاینده ارتش اسرائیل به هوش مصنوعی و پردازش ابری، از جمله در برنامههایی مانند «لاوندر» برای شناسایی اهداف، این وابستگی را به یک مرکز ثقل تبدیل کرده که آسیب به آن میتواند تبعات عملیاتی و اقتصادی گستردهای داشته باشد.
زیرساختهای گوگل در اراضی اشغالی
بر اساس گزارش گلوبز در اواخر سال 2021 شرکت گوگل بلافاصله پس از انعقاد قرارداد نیمبوس، توسعه مراکز داده (دیتا سنتر) در اراضی اشغالی را شروع کرد. گوگل پس از اجاره فضا در مزارع سرور در «پتاخ تیکوا»، «مودیعین» و «موشاو بنی صهیون» در «هود هاشارون»، به دنبال ایجاد چهارمین مزرعه خود در اسرائیل نزدیک «موشاو بیت یهوشوع» بوده است.[7]
زیرساختهای آمازون در اراضی اشغالی
اولین مراکز داده آمازون وب سرویس در اراضی اشغالی تحت عنوان AWS Israel (Tel Aviv) Region و با نام اختصاری «il-central-1» از آگوست 2023 عملیاتی شده و مراکز آن در سه منطقه صنعتی تنووت (Tnuvot) ، شوهام (Shoham) و بیت شمش (Beit Shemesh) بین تلآویو و قدس اشغالی واقع شده است. ارزش هرکدام از این سه مرکز 400 میلیون دلار برآورد شده است.[8] در نوامبر 2025، آمازون وب سرویس برای اجاره یک سایت 10.5 هکتاری در نزدیکی تنووت در شرق نتانیا (Netanya) در منطقه شارون (Sharon) برای ایجاد یک مرکز داده جدید با ظرفیت 35 تا 40 مگاوات اقدام کرد که به طور بالقوه قدرت پردازش فعلی آن را تا سال 2030 دو برابر می کند.[9]شایان ذکر است که آمازون متعهد شده است که تا سال 2037 بیش از 7 میلیارد دلار در اسرائیل سرمایهگذاری کند.[10]
