افزایش شدید قیمت مسکن و مواد غذایی در دو دهه گذشته، عوامل اصلی بالا رفتن هزینه زندگی در اسرائیل بودهاند؛ موضوعی که به گفته یک پژوهش، باعث شده هزینهها در اراضی اشغالی حتی نسبت به برخی از ثروتمندترین کشورهای اروپایی نیز بیشتر شود.
بر اساس مطالعهای که توسط «مؤسسه سیاستگذاری اقتصادی آرون» (Aaron Institute for Economic Policy) در دانشگاه رایخمن (Reichman University) انجام شده، هزینههای بالای مسکن و قیمتهای بالای مواد غذایی، نقش اصلی را در گران بودن زندگی در اسرائیل ایفا میکنند.
ساریت مناحم-کارمی (Sarit Menahem-Carmi)، پژوهشگر ارشد این مؤسسه، در گفتگو با رسانهی تایمز اسرائیل گفت: «هزینه زندگی در اسرائیل بسیار بالاست و وقتی وضعیت امنیتی و وضعیت جنگی سه سال اخیر را هم در نظر بگیریم، عجیب نیست که نشانههایی از مهاجرت نیروی انسانی باکیفیت را مشاهده میکنیم، یعنی افراد بیشتری در حال رفتن هستند تا بازگشت به اسرائیل».
او همچنین هشدار داد ادامهی این روند میتواند به مهاجرت بیشتر دامن بزند.
این مطالعه نشان میدهد هزینه زندگی در اسرائیل طی دو دهه گذشته بهشدت افزایش یافته و اکنون حتی از برخی کشورهای ثروتمند اروپایی مانند اتریش، فنلاند، دانمارک، هلند و سوئد که درآمد سرانه بالاتری دارند، نیز بیشتر شده است.
طبق نتایج این پژوهش «سبد مصرفی متوسط خانوار» (شامل غذا، مسکن، برق، سلامت و آموزش) در اسرائیل حدود ۲۱ درصد گرانتر از کشورهای ثروتمند اروپایی است. همچنین در مقایسه با کشورهایی که درآمد سرانه پایینتری دارند مانند یونان، قبرس، ایتالیا و اسپانیا، هزینه زندگی در اراضی اشغالی تا ۶۸ درصد گرانتر برآورد شده است.
طبق مقایسه هزینه زندگی در کشورهای توسعهیافته توسط OECD، اسرائیل در ردهی چهارم گرانترین محلها برای زندگی قرار میگیرد.
پژوهشگران دانشگاه رایخمن معتقد هستند که تشدید مداوم بحران هزینه زندگی نتیجهی بیعملی دولت اسرائیل و حذف نکردن موانع ساختاری در بازارهای داخلی اراضی اشغالی است.
غذا و مسکن در صدر گرانترین اقلام مصرفی خانوار
تحلیل سبد مصرفی خانوارها در رژیم صهیونی نشان میدهد که افزایش مداوم قیمت مسکن و مواد غذایی، مهمترین عوامل بالا بودن هزینه زندگی در این رژیم هستند.
آمارها حاکی از افزایش شدید هزینهی غذا و مسکن در دو دههی اخیر هستند. در سال ۲۰۰۵ قیمت مسکن در اراضی اشغالی ۳۱ درصد کمتر از کشورهای ثروتمند مورد بررسی بود، درحالیکه امروز ۲۶ درصد بیشتر است. همچنین قیمت مسکن در رژیم در مقایسه با کشورهایی با تولید ناخالص داخلی سرانه پایینتر مانند یونان، قبرس و اسپانیا ۸۵ درصد بالاتر است.
به رغم وعدههای دولتهای پیدرپی اسرائیل طی سالیان اخیر برای کاهش قیمت مسکن، هزینههای بسیار بالای مسکن باعث شده مالکیت خانه برای بسیاری از صهیونیستها دستنیافتنی شود.
در مورد قیمت مواد غذایی نیز وضعیت مشابهی دیده میشود: در سال ۲۰۰۵، قیمتها در اسرائیل ۲۶ درصد کمتر از کشورهای ثروتمند مورد بررسی بود، اما امروز ۲۷ درصد بیشتر شده است. همچنین طی دو دهه گذشته، قیمت میوه و سبزیجات ۸۶ درصد افزایش یافته. طبق نتایج این پژوهش این افزایش قیمت به دلیل سیاستهای سختگیرانهی دولت صهیونی برای حمایت از تولید داخلی غذا رخ داده است.
مناحم-کارمی در این رابطه گفت: «دلیل اصلی افزایش قیمت محصولات کشاورزی در اسرائیل، شیوه حمایت از کشاورزان است. برخلاف اکثر کشورهای توسعهیافته که از طریق یارانههای مستقیم از تولیدات کشاورزی حمایت میکنند، در اسرائیل این حمایت بهصورت غیرمستقیم و از طریق سازوکار قیمت انجام میشود؛ یعنی با محدود کردن واردات محصولات تازه و اعمال تعرفههای گمرکی، که این موضوع رقابت را کاهش داده و در نهایت به افزایش قیمتها منجر میشود».
وی با اشاره به ساختار بازار لبنیات در اراضی اشغالی خاطرنشان کرد که شیوههای مدیریت این بازار نیز موجب رشد شدید قیمتها شده است.
به گفتهی پژوهشگران از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴، تولید داخلی میوه و سبزیجات تنها ۱۰ درصد افزایش یافته، درحالیکه جمعیت اسرائیل ۵۲ درصد رشد کرده است.
