سرمایهگذاری شرکت دفاعی اماراتی EDGE Group در شرکت اسرائیلی Thirdeye Systems به مراحل پایانی نزدیک شده است. براساس گزارش نشریه Globes[1]، این شرکت مستقر در ابوظبی خرید ۳۰ درصد از سهام Thirdeye Systems را تأیید کرده؛ توافقی که حدود یک سال پیش امضا شده و اکنون قرار است در مجمع سهامداران این شرکت در ۱۵ ژانویه به تصویب نهایی برسد.
طبق اطلاعات منتشر شده،EDGE برای این سهم ۳۰ درصدی، ۱۰ میلیون دلار سرمایهگذاری کرده و در صورت نهاییشدن توافق، به بزرگترین سهامدار Thirdeye Systems تبدیل خواهد شد. ارزش بازار این شرکت اسرائیلی در حال حاضر حدود ۱۳۸ میلیون شِکِل (نزدیک به ۳۷ میلیون دلار) برآورد میشود. همچنین گزارشها حاکی از آن است که قیمت سهام Thirdeye طی یک سال گذشته رشدی ۴۲.۵ درصدی را تجربه کرده است.
همزمان با این سرمایهگذاری، دو طرف در حال پیگیری ایجاد یک شرکت مشترک (جوینتونچر) نیز هستند، هرچند جزئیات نهایی این همکاری هنوز اعلام نشده است. براساس طرح اولیه، قرار است ۱۲ میلیون دلار در این پروژه مشترک سرمایهگذاری شود؛ بهگونهای که ۵۱ درصد سهام آن در اختیار EDGE، حدود ۴۳ درصد در اختیار Thirdeye Systems و ۶ درصد در اختیار یک شریک ثالث قرار گیرد.
شرکت Thirdeye Systems در سال ۲۰۱۰ توسط «لیور سگال (Lior Segal)» تأسیس شده و دفتر مرکزی آن در اسرائیل قرار دارد. این شرکت در سال ۲۰۲۱ وارد بورس تلآویو شد و در حوزه توسعه سامانههای الکترواپتیکی مبتنیبر هوش مصنوعی فعالیت میکند. تمرکز اصلی Thirdeye بر طراحی و تولید فناوریهای پردازش تصویر در زمان واقعی است؛ فناوریهایی که برای کاربردهایی مانند پایش، شناسایی و کنترل در شرایط عملیاتی پیچیده، بهویژه در پهپادها و سامانههای خودران مورد استفاده قرار میگیرند.
در سوی دیگر،EDGE Group یکی از بازیگران اصلی صنعت دفاعی امارات بهشمار میرود که در سال ۲۰۱۹ از ادغام بیش از ۲۵ شرکت فعال در حوزه دفاعی و فناوریهای پیشرفته شکل گرفت. این گروه در زمینههایی مانند سامانههای بدون سرنشین، تسلیحات هوشمند، جنگ الکترونیک و امنیت سایبری فعالیت دارد و طی سالهای اخیر تلاش کرده از طریق سرمایهگذاریهای خارجی و همکاریهای فناورانه حضور خود را در بازارهای بینالمللی تقویت کند.
در بیانیه مشترک دو شرکت تأکید شده که چارچوب نهایی همکاری در قالب شرکت مشترک همچنان در دست بررسی است و تصمیمگیری درباره جزئیات آن به ادامه مذاکرات موکول شده است. با این حال، تأیید رسمی سرمایهگذاری EDGE در Thirdeye Systems نشاندهنده پیشرفت عملی این همکاری است.
این سرمایهگذاری را میتوان در راستای تلاش EDGE برای دسترسی سریعتر به فناوریهای پیشرفته ارزیابی کرد. فناوریهای اپتیکی مبتنیبر هوش مصنوعی بهویژه در حوزه پهپادها امروزه از اهمیت بالایی در صنایع دفاعی برخوردارند، چرا که امکان پردازش سریع دادههای تصویری، شناسایی اهداف در شرایط دشوار و پشتیبانی از تصمیمگیری خودکار را فراهم میکنند.
از سوی دیگر، برای شرکتهای اسرائیلی فعال در حوزه فناوریهای دفاعی، جذب سرمایه خارجی میتواند به توسعه فعالیتهای تحقیق و توسعه و همچنین گسترش دسترسی به بازارهای جدید کمک کند. در همین راستا، رشد قابل توجه ارزش سهام Thirdeye Systems طی یک سال گذشته نیز نشان میدهد که بازار به چنین همکاریهایی نگاه مثبتی دارد.
با اینحال، همکاری در حوزه فناوریهای حساس دفاعی همواره با ملاحظات خاصی همراه است. موضوعاتی مانند نحوه انتقال فناوری، مالکیت معنوی و سطح کنترل عملیاتی از جمله مواردی هستند که معمولاً در چنین توافقهایی مورد توجه قرار میگیرند بهویژه آنکه این فناوریها غالباً کاربرد دوگانه (نظامی و غیرنظامی) دارند.
در مجموع، اگرچه رقم این سرمایهگذاری در مقیاس صنعت دفاعی چندان بزرگ بهنظر نمیرسد، اما اهمیت آن در مسیر و حوزهای است که هدف قرار داده است. همکاری میان یک شرکت دفاعی اماراتی و یک شرکت فناوری اسرائیلی در حوزههایی مانند هوش مصنوعی و سامانههای اپتیکی میتواند نشانهای از شکلگیری الگوهای جدید همکاری فناورانه در سطح منطقه باشد.
دو شرکت علاوه بر این سرمایهگذاری، در حال پیشبرد طرح ایجاد یک شرکت مشترک نیز هستند، هرچند اعلام شده که جزئیات نهایی این همکاری هنوز قطعی نشده است. براساس برنامه اولیه که همزمان با امضای توافق در سال گذشته مطرح شد، قرار است ۱۲ میلیون دلار در این پروژه مشترک سرمایهگذاری شود؛ بهگونهای که ۵۱ درصد سهام آن در اختیار EDGE، حدود ۴۳ درصد در اختیار Thirdeye Systems و ۶ درصد در اختیار یک طرف ثالث قرار گیرد.
در سوی دیگر،EDGE Group یکی از مجموعههای بزرگ صنعت دفاعی در امارات متحده عربی بهشمار میرود که در سال ۲۰۱۹ با ادغام بیش از ۲۵ شرکت فعال در حوزه دفاعی و فناوریهای پیشرفته شکل گرفت. این گروه در حوزههایی نظیر سامانههای بدون سرنشین، تسلیحات هوشمند، جنگ الکترونیک و امنیت سایبری فعالیت دارد و طی سالهای اخیر تلاش کرده از طریق سرمایهگذاریهای خارجی و مشارکتهای فناورانه حضور خود را در بازارهای بینالمللی گسترش دهد.
در بیانیه مشترک دو شرکت اشاره شده که چارچوب نهایی همکاری در قالب شرکت مشترک هنوز در حال بررسی است و تصمیمگیری درباره جزئیات آن به مراحل بعدی مذاکرات موکول شده است. با این حال، تأیید سرمایهگذاری EDGE در Thirdeye Systems نشاندهنده پیشرفت عملی این همکاری است.
در این چارچوب، سرمایهگذاری در Thirdeye Systems را باید بخشی از راهبرد کلان EDGE برای دسترسی به فناوریهای پیشرفته و کوتاهکردن مسیر توسعه داخلی دانست. فناوریهای اپتیکی مبتنی بر هوش مصنوعی، بهویژه در حوزه پهپادها، یکی از گلوگاههای کلیدی در رقابتهای نظامی امروز هستند. توانایی تشخیص اهداف در شرایط دید محدود، پردازش دادههای تصویری در لحظه و اتخاذ تصمیمهای خودکار، مزیتی است که میتواند موازنه قدرت را در میدان نبرد تغییر دهد.
از منظر اسرائیل نیز، این همکاری حامل پیامهای مهمی است. صنعت دفاعی اسرائیل همواره یکی از موتورهای اصلی اقتصاد فناوری این کشور بوده و شرکتهای کوچک و متوسطی مانند Thirdeye نقش مهمی در نوآوریهای این حوزه ایفا میکنند. ورود سرمایه اماراتی میتواند به این شرکتها کمک کند تا منابع مالی بیشتری برای تحقیق و توسعه بهدست آورند و در عین حال به بازارهای جدیدی در منطقه دسترسی پیدا کنند. رشد ۴۲.۵ درصدی ارزش سهام Thirdeye در یک سال گذشته نیز نشان میدهد که بازار، چنین همکاریهایی را بهعنوان یک فرصت مثبت ارزیابی میکند.
با این حال، این مشارکت خالی از پیچیدگی نیست. همکاری در حوزه فناوریهای حساس دفاعی، حتی میان کشورهایی که روابط دیپلماتیک رسمی دارند، همواره با ملاحظات امنیتی، نظارتی و سیاسی همراه است. هنوز جزئیات نهایی جوینتونچر اعلام نشده و همین موضوع نشان میدهد که دو طرف در حال مذاکره بر سر نحوه اشتراک فناوری، مالکیت معنوی و کنترل عملیاتی هستند. این مسائل بهویژه زمانی اهمیت پیدا میکند که بدانیم فناوریهای موردنظر، کاربرد دوگانه (نظامی-غیرنظامی) دارند و میتوانند در طیف وسیعی از سناریوها مورد استفاده قرار گیرند.
در سطحی کلانتر، این توافق را میتوان نشانهای از تغییر الگوی همکاریهای منطقهای دانست؛ جایی که رقابتهای سنتی جای خود را به نوعی «همکاری رقابتی» دادهاند. امارات با سرمایهگذاری در اکوسیستم فناوری اسرائیل، در حال تقویت توانمندیهای خود است، در حالی که اسرائیل نیز از این طریق به منابع مالی و فرصتهای تجاری جدید دست مییابد. این نوع روابط، بیش از آنکه مبتنی بر اتحادهای کلاسیک باشند، بر پایه منافع متقابل و پروژههای مشخص شکل میگیرند.
در نهایت، اگرچه رقم ۱۰ میلیون دلار در مقیاس صنعت دفاعی چندان بزرگ بهنظر نمیرسد، اما اهمیت این معامله در «جهتگیری» آن است، نه در «اندازه» آن. ترکیب سرمایه اماراتی با نوآوری اسرائیلی در حوزههایی مانند هوش مصنوعی و سامانههای اپتیکی، میتواند به خلق بازیگران جدیدی در بازار جهانی دفاعی منجر شود—بازیگرانی که شاید در آینده نزدیک، نقش پررنگتری در تعیین قواعد بازی داشته باشند.
