کشیدگی ردیف و محتوا

در جنگ اخیر استفاده رزمندگان حزب الله لبنان از ریزپرنده‌های مجهز به فیبر نوری، صهیونیست‌ها را به شدت آشفته کرده است. این پهپادهای چندصد دلاری که با رشته‌های فیبر نوری 10 تا 20 کیلومتری هدایت می‌شوند به طور کامل از سامانه‌های اخلال‌گر مصون هستند. تعداد کمی از این پهپادها که حزب‌الله اخیراً در جنوب لبنان پرتاب کرده باعث تلفات جانی و تجهیزاتی قابل توجهی در ارتش صهیونی شده است.

با وجود سرمایه‌گذاری‌های بی‌وقفه صهیونیست‌ها برای مقابله با پهپادها در سال‌های اخیر، به گزارش پایگاه صهیونیستی گلوبز پدیده پهپادهای فیبری در آسمان لبنان در دو ماه اخیر رژیم را غافل‌گیر کرده و چه از نظر دکترین جنگی (نحوه حرکت نیروها و وسایل نقلیه) و چه از نظر ابزارهای رهگیری، رژیم توانایی مقابله با این پهپادها را نداشته و در مقابل آنها به شدت آسیب‌پذیر است.[1]

به طور کلی ارتش‌های غربی هنوز ابزار کارآمدی برای رهگیری پهپادهای فیبری ایجاد نکرده‌اند. در اوکراین، مقابله با این پهپادها عمدتاً با پرتاب پهپادهای دیگری علیه آنها انجام می‌شود که نیازمند اپراتورهای ماهر است. اما این راه‌حل به دلیل جغرافیای کوهستانی میدان در جنوب لبنان و شمال فلسطین، در مقیاس وسیع اجرایی نیست.

عدم موفقیت راهکارهای سنتی باعث شده رژیم حمایت‌ از استارتاپ‌ها و شرکت‌های کوچک را افزایش دهد و حتی تلاش کند با شرکت‌هایی از ایالات متحده و اوکراین همکاری داشته باشد. اما نمونه‌های امیدوارکننده در برابر پهپادهای فیبری بسیار اندک است.

مسأله تشخیص موقعیت با استفاده از رادار، دوربین یا حسگرهای صوتی تا حدودی حل شده تلقی می‌شود. از شرکت‌های فعال در این زمینه می‌توان از «Insignito» در زمینه تشخیص صوتی، «Magos» در زمینه رادار و از شرکت اسرائیلی-اماراتی «Thirdeye» در زمینه الکترواپتیک نام برد. شرکت‌های دیگری مانند «Elbit»، «Kela»، «Axon» و «UVision» در زمینه سیستم‌های فرماندهی و کنترل فعالیت می‌کنند که داده‌های حسگرهای مختلف را در یک تصویر کامل ترکیب می‌کند.

اما شناسایی پهپاد تنها گام اول است؛ صنایع نظامی رژیم برای رهگیری ریزپرنده‌ها همزمان در چندین حوزه در حال تحقیق و توسعه هستند. حوزه اول، استفاده از سلاح‌های شخصی سربازان یا تفنگ‌های ساچمه‌ای اختصاصی است. شرکت‌های اسرائیلی مانند «Smart Shooter» و «General Robotics» در این حوزه فعالیت می‌کنند. شرکت «Smart Shooter» دوربین‌های هوشمندی تولید می‌کند که روی اسلحه‌هایی مانند ام-16 یا ام-4 نصب می‌شود و روی هدف قفل می‌کند، مسیر پرواز احتمالی را پیشبینی می‌کند و به طور دقیق شلیک می‌کند. اواخر ماه آوریل 2026 منابع خبری از رهگیری موفقیت‌آمیز یک پهپاد حزب الله توسط این سامانه خبر دادند. با این حال، این روش یک نقطه ضعف اساسی دارد: شلیک از فاصله بسیار کوتاه ۱۰۰ تا ۲۰۰ متری انجام می‌شود و هرگونه خطایی فرصت واکنش قبل از برخورد پهپاد را به صفر نزدیک می‌کند. علاوه بر این، استفاده از این وسیله مستلزم اختصاص دادن نیروهایی است که بر آسمان تمرکز کنند و این در خطوط مقدم نبرد چندان امکان‌پذیر نیست.

ظاهراً مؤثرترین ابزار برای مقابله با پهپادهای فیبر نوری، استفاده از پهپاد است. با این حال، تا به امروز، هیچ محصول آماده‌ای وجود ندارد که در میدان نبرد اثربخشی خود را ثابت کرده باشد؛ حتی در جبهه اوکراین که برای بیش از چهار سال جنگ شدید پهپادی در جریان است.

از جمله شرکت‌هایی که در این زمینه تلاش کرده‌اند می‌توان از موارد زیر نام برد: شرکت آمریکایی «Fortem» که توسط لاکهید مارتین پشتیبانی می‌شود، شرکت آمریکایی «Ondas» و زیرمجموعه اسرائیلی آن به نام «Airobotics»، شرکت اسرائیلی «Xtend» که سال گذشته در مناقصه‌ای برای تأمین پهپادهای تهاجمی برنده شد و تاکنون حجم نسبتاً کم حدود ۵۰۰۰ واحد را تأمین کرده است و شرکت آمریکایی «Andoril» که محصول 50 هزار دلاری آن نسبتاً گران قیمت تلقی می‌شود.

یکی از شرکت‌های جالب توجه فعال در این حوزه، شرکت صهیونیستی «Robotican» است که محصول آن به نام «Goshawk» به صورت خودکار ریزپرنده را شناسایی کرده و با انداختن تور، آن را متوقف می‌کند. این محصول از سال 2018 عملیاتی شده[2] و سازندگان آن در نوامبر 2025 ادعا کرده‌اند 700 شکار موفق در سراسر جهان داشته است.[3] مشخص نیست چرا نشانی از این موفقیت‌ها در جبهه لبنان مشاهده نمی‌کنیم.

اواخر مارس 2026 شرکت اسرائیلی «TSG» متعلق به دو شرکت «صنایع هوافضای اسرائیل» (Israel Aerospace Industries) و شرکت اسرائیلی-لهستانی «Formula Systems»، خبر داد که طی تفاهم‌نامه‌ای قصد دارد 9 میلیون دلار در «Robotican» سرمایه‌گذاری کند. این شرکت همزمان حدود 4 و نیم میلیون دلار در شرکت «Mabat» در زمینه نقشه‌برداری لیزری سه بعدی و پنج میلیون دلار در «Production Floor» در زمینه قطعه‌سازی دقیق سرمایه‌گذاری کرد.[4] این ترکیب سرمایه‌گذاری، همزمان با حملات ریزپرنده‌های حزب الله، حس دستپاچگی یا شاید تلاش برای گرفتن ماهی از آب گل‌آلود را به انسان منتقل می‌کند.

الی بن آهارونشرکت «Robotican» که در سال 2013 تأسیس شد. «الی بن‌آهارون» (Eli Ben-Aharon) رئیس و بنیان‌گذار مشترک شرکت، یکی از بنیان‌گذاران و بیش از دو دهه معاون تحقیق و توسعه شرکت نظامی «Controp» بوده و مدیریت توسعه محصولات الکترواپتیکی، الکترومکانیکی و کنترل دقیق را برای کاربردهای نظامی و امنیتی بر عهده داشته است. «Controp» در سال 2011 توسط دو شرکت دولتی «رافائل» و «آروناتیکس» خریداری شد.[5] پیش از تأسیس «Controp» بن‌آهارون به عنوان مهندس توسعه محصول در «صنایع هوافضای اسرائیل» خدمت کرده است.[6]

امیر شاپیرودانشمند ارشد «Robotican»، «امیر شاپیرو» (Amir Shapiro) استاد تمام دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه بن گوریون و رئیس آزمایشگاه رباتیک این دانشگاه است. او در سال ۲۰۰۴ مدرک دکترای مهندسی مکانیک را از موسسه تخنیون دریافت کرده و از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۶ دوره فوق دکترا را در موسسه رباتیک دانشگاه ملون کارنگی (Carnegie Mellon University) در پنسیلوانیا گذرانده است.[7]

 

منابع:

[1]https://www.globes.co.il/news/article.aspx?did=1001541644
[2]https://www.timesofisrael.com/idf-using-autonomous-drone-system-to-intercept-gaza-kites-balloons/
[3]https://idfclub.org/roboticans-goshawk-interceptor-emerging-as-most-popular-solution-to-growing-global-threat-of-hostile-drones/
[4]https://www.calcalistech.com/ctechnews/article/bkjvo209wl
[5]https://www.controp.com/about-us/
[6]https://www.zoominfo.com/p/Eli-Ben-aharon/2397995367
[7]https://sciprofiles.com/profile/1454839