کشیدگی ردیف و محتوا

روزنامه هاآرتص در گزارشی تحقیقی فاش کرد که دو شرکت اسرائیلی فناوری‌هایی را به مشتریان خود عرضه کرده‌اند که قادر به شناسایی موقعیت جغرافیایی پایانه‌های اینترنت ماهواره‌ای استارلینک است و در برخی موارد می‌تواند حتی هویت کاربران را نیز آشکار کند.

بر اساس اسناد به‌دست‌آمده در این گزارش، این سامانه‌ها که به دولت‌ها فروخته می‌شوند، اطلاعات کاربران را نه از طریق هک و رهگیری ترافیک سامانه‌های استارلینک بلکه با روش‌های تقاطع‌گیری اطلاعاتی به دست می‌آورند.

یکی از شرکت‌های فعال در این حوزه، شرکتی نسبتاً ناشناخته به نام «تارگت‌تیم» (TargetTeam) است که در قبرس مستقر بوده اما مالکیت اسرائیلی دارد. این شرکت سامانه‌ای به نام «استارگتز» (Stargetz) توسعه داده که ادعا شده «توانایی ردیابی نزدیک به یک میلیون» پایانه استارلینک در سراسر جهان را دارد. این شرکت توسط نیروهای سابق شرکت‌های جاسوسی سایبری اسرائیلی مانند Rayzone و Cognyte تأسیس شده است.

تارگت‌تیم ادعا می‌کند که خدمات خود را صرفاً به نهادهای دولتی ارائه می‌دهد و طبق اسناد تبلیغاتی، فناوری خود را ابزاری برای مقابله با «تروریسم» و «اجرای تحریم‌ها» معرفی کرده است.

هاآرتص به نقل از نمایندگان فروش این شرکت گزارش کرد که این سامانه می‌تواند کشتی‌هایی که فرستنده‌های شناسایی خود را خاموش می‌کنند را شناسایی کند. به گفته‌ی آن‌ها این از جمله اقداماتی است که برخی کشتی‌های روسی و ایرانی برای دور زدن محدودیت‌ها و تحریم‌های بین‌المللی انجام داده‌اند.

تحقیقات هاآرتص نشان می‌دهد که شرکت Rayzone نیز قابلیتی مشابه برای پایش استارلینک ارائه می‌کند.

در حال حاضر تنها سه شرکت مدعی عرضه تجاری چنین سامانه‌ای در سطح جهان هستند. علاوه بر این دو شرکت اسرائیلی، مجله آمریکایی Fast Company گزارش داد که شرکتی ناشناس به نام Shoghi نیز در وب‌سایتش خدمات شناسایی کاربران استارلینک را برای مشتریان دولتی تبلیغ می‌کند.

طبق گزارش خبرنگار هاآرتص، شرکت TargetTeam در ارائه‌ی تبلیغاتی‌اش، نقشه تعاملی سامانه «استارگتز» را به نمایش گذاشته است؛ نقشه‌ای که پایانه‌های فعال استارلینک را در منطقه جنوب غرب آسیا، شبه‌جزیره عربستان، خلیج فارس، هند، روسیه و چین نشان می‌داد. همچنین خوشه‌هایی از پایانه‌ها در دریای عرب و خلیج بنگال دیده می‌شد که احتمالاً متعلق به کشتی‌ها بودند.

طبق این ارائه، این سامانه حدود یک میلیون پایانه را پایش می‌کرد که به حدود ۵.۵ میلیون دستگاه اینترنت ارائه می‌کردند. همچنین ادعا شده که حدود ۲۰۰ هزار پایانه شناسایی شده‌اند، به این معنا که اطلاعات هویتی دستگاه یا کاربر آن‌ها استخراج شده است. بر اساس ادعای این شرکت، سامانه هر شش دقیقه یک‌بار به‌روزرسانی می‌شود، هرچند امکان ردیابی لحظه‌ای ندارد.

شرکت Rayzone نیز سامانه‌ای مشابه برای پایش پایانه‌های استارلینک عرضه می‌کند که بخشی از مجموعه ابزارهای اطلاعاتی این شرکت به شمار می‌رود؛ از جمله سامانه تحلیل کلان‌داده‌ای که قابلیت شناسایی هویت کاربران را دارد. فروش محصولات Rayzone تحت نظارت وزارت جنگ رژیم صهیونی انجام می‌شود.

هر دو شرکت تأکید دارند که فناوری آن‌ها بر پایه ترکیب و تقاطع‌گیری از حجم عظیمی از داده‌ها با انواع و مقیاس‌های مختلف بنا شده و مبتنی بر سوءاستفاده از ضعف‌های فنی استارلینک نیست.

این داده‌ها احتمالاً شامل اطلاعات ارتباطات موبایل، ردپاهای دیجیتال هنگام وب‌گردی یا ورود به شبکه‌های اجتماعی از طریق گوشی‌هایی است که با استارلینک به اینترنت متصل شده‌اند.

نقش داده‌های تبلیغاتی در شناسایی کاربران

اگرچه هیچ‌یک از این شرکت‌ها جزئیات دقیقی از نحوه عملکرد فناوری خود ارائه نکرده‌اند، اما نکته قابل توجه آن است که هر دو در حوزه «اطلاعات مبتنی بر تبلیغات» یا Ad-INT نیز فعالیت می‌کنند؛ روشی که از زیست‌بوم تبلیغات دیجیتال برای جمع‌آوری داده‌های مکانی و اطلاعات دستگاه‌ها استفاده می‌کند.

شرکت Rayzone از پیشگامان این حوزه محسوب می‌شود و محصول Echo آن یکی از نخستین سامانه‌های تجاری Ad-INT بوده است. این محصول اکنون در کنار سامانه پایش استارلینک تبلیغ می‌شود و هر دو به سامانه ترکیب داده متصل هستند.

وب‌سایت TargetTeam که توسط هاآرتص شناسایی شده نیز بدون اشاره مستقیم به استارگتز خدمات داده‌های تبلیغاتی را تبلیغ می‌کند.

بر اساس این گزارش، شناسه‌های تبلیغاتی منحصربه‌فرد (کدهایی که اپل و گوگل برای نمایش تبلیغات شخصی‌سازی‌شده به هر کاربر اختصاص می‌دهند) نقش مهمی در ردیابی کاربران و افشای هویت آن‌ها ایفا می‌کنند.