در دهه‌های اخیر، رژیم صهیونیستی با استفاده از مجموعه‌ای از سازوکارهای اداری، بوروکراتیک و فناورانه، مکانیسم سازمان‌یافته‌ای را برای نظارت و کنترل بر اراضی فلسطینی در کرانه باختری ایجاد کرده است. همزمان با افزایش گسترده فشارها علیه ساکنین منطقه کرانه باختری، استفاده از فناوری‌های نوظهور، به‌ویژه هوش مصنوعی، جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است.
یکی از سامانه‌های مورد استفاده در این زمینه، سامانه‌ای با عنوان Imisight است که از فناوری هوش مصنوعی بهره می‌برد. این پلتفرم که در ابتدا در شرکت نظامی رافائل (Rafael) تولید شده بود، از هوش مصنوعی برای پردازش و ترکیب داده‌های متنوع جغرافیایی و تصویری استفاده می‌کند. این داده‌ها می‌تواند شامل تصاویر ماهواره‌ای، هوایی و پهپادی، تصاویر دوربین‌های نظارتی، گزارش‌های میدانی و داده‌های سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) باشد.
یکی از قابلیت‌های این سامانه، امکان شناسایی ساختمان‌های جدید و ثبت تغییرات ساختمانی در بازه‌های زمانی کوتاه است. استفاده از سامانه‌های هوش مصنوعی در این فرآیند، صرفاً به شناسایی ساخت‌وسازهای مورد ادعای مقامات اسرائیلی محدود نمانده و به بخشی از زنجیره نظارت، تصمیم‌گیری و اجرای دستورات مرتبط با تخریب تبدیل شده است. در نتیجه، این فناوری با تسریع فرآیند شناسایی و پیگیری ساخت‌وسازهای فلسطینی، می‌تواند روند اجرای اقدامات تخریبی را نیز تسریع کند. بر اساس داده‌های موجود، این سامانه در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۰۷۳۵ کیلومتر مربع را بررسی کرده و حدود ۱۲۶۳ قطعه زمین مشکوک به ساخت‌وساز یا فعالیت فلسطینیان را شناسایی کرده است.
طبق گزارش اسرائیل هیوم[1]، در تازه‌ترین نمونه از روند تخریب اراضی مردم فلسطین با استفاده از سامانه‌های مشابه، در شهرک «بیر حداج» در نقب، بیش از ۱۸۰ دستور هشدار پیش از تخریب و دستور تخریب علیه ساخت وسازهای فلسطینیان ساکن این منطقه صادر شد.
ترکیب اطلاعات انسانی و فناوری
سامانه‌های فناورانه تنها بخشی از شبکه نظارت بر زمین در کرانه باختری هستند. در کنار سازوکار مرکزی، مجموعه‌ای از ابزارهای نظارتی نیز در سطح شهرک‌های اسرائیلی توسعه یافته است که از طریق آنها اطلاعات مربوط به زمین‌ها و فعالیت‌های فلسطینیان جمع‌آوری می‌شود.
یکی از این ابزارها، استفاده از «واحدهای گشت زمینی» شهرک‌های غیرقانونی اسرائیل در کرانه باختری است. وزارت شهرک‌سازی رژیم صهیونیستی، بودجه‌ای به مبلغ 33 میلیون شِکِل در اختیار این واحدها قرار می‌دهد. این واحدها شامل حدود 25 گشت هستند که فلسطینی‌ها و استفاده آنها از زمین‌هایشان را در محل رصد می‌کنند. اطلاعاتی که آنها جمع‌آوری می‌کنند در روند تخریب و مصادره اراضی مردم فلسطین استفاده می‌شود. همچنین، در سال 2023، مقامات رژیم بودجه‌ای بالغ بر 40 میلیون شِکِل به شهرک‌نشینان اختصاص دادند تا شوراهای شهرک‌نشین، تیم‌های بازرسی مجهز به پهپاد را برای جاسوسی و و نظارت بر فلسطینیان و زمین‌هایشان در «منطقه ج» کرانه باختری تشکیل دهند.
تخریب اراضی فلسطینی یکی از اقداماتی است که در راستای سیاست پاکسازی نژادی فلسطینی‌ها و اشغال کرانه باختری اجرایی می‌شود. استفاده از سامانه‌های هوش مصنوعی در این فرآیند، موجب آن شده که این روند با سرعت و جدیت بیشتر صورت گیرد.
