به دنبال تحولات ژئوپلیتیک پس از آتشبس در غزه، رسانههای صهیونیستی از امکان همکاری اقتصادی بین اسرائیل و اندونزی بزرگترین کشور مسلماننشین جهان، بهعنوان یکی از سناریوهای احتمالی تحول در منطقه سخن گفتند.
اگرچه سفر رسمی رئیسجمهور اندونزی پرابوو سوبیانتو (Prabowo Subianto)، به اراضی اشغالی در نهایت محقق نشد، اما گفتوگوهای پشتصحنه و حمایت آمریکا از عادیسازی روابط، از احتمال جدی آن حکایت میکند و مسئله در دست بررسی است.
اندونزی با جمعیتی نزدیک به ۲۸۰ میلیون نفر، هفدهمین اقتصاد بزرگ جهان (با تولید ناخالص داخلی ۱٫۴ تریلیون دلاری در سال ۲۰۲۴) و رشد ثابت سالانه حدود ۵ درصد، بازاری گسترده و پویا برای فناوریهای پیشرفته محسوب میشود. دولت جاکارتا در سالهای اخیر بر خودکفایی در غذا و انرژی، صنعتیسازی شتابزده و ارتقاء زنجیره ارزش منابع طبیعی بهویژه نیکل، که نقش کلیدی در تولید باتری خودروهای الکتریکی دارد تمرکز کرده است.
از سوی دیگر در اقتصاد دیجیتال اندونزی که ارزش آن به ۱۳۰ میلیارد دلار رسیده، تقاضای بسیاری برای محصولاتی در حوزههای پردازشگری ابری، امنیت سایبری، فینتک، هوش مصنوعی و سیستمهای لجستیک هوشمند وجود دارد؛ حوزههایی که شرکتهای فناوری اسرائیل سابقه طولانی در آن دارند.
همچنین، چالشهای زیستمحیطی اندونزی، از جمله سیلهای فصلی، خشکسالیها و آلودگی آب، زمینه مناسبی برای همکاری با اسرائیل در فناوریهای کشاورزی دقیق (Agri-tech) و مدیریت منابع آب فراهم میکند. اسرائیل، که دهههاست در شرایط مشابه خشکسالی فناوریهای نوین آبیاری و کشت را توسعه داده، میتواند شریکی تکنیکی و مؤثر در این زمینه باشد.
با این حال، هرگونه همکاری آینده به ثبات سیاست داخلی اندونزی و تعهد دولت آمریکا به تسهیل روابط غیررسمی بین دو کشور بستگی خواهد داشت. اخیراً، اعتراضات گسترده دانشجویی علیه سیاستهای اقتصادی سوبیانتو و سرکوب خشونتآمیز آنها، نشاندهنده آسیبپذیری این مسیر است.
در نهایت، اگرچه همکاری مستقیم هنوز در سطح دیپلماتیک محقق نشده، اما فضایی برای تعامل غیرمستقیم، بخشی و فناورانهمحور در حال شکلگیری است. چنین همکاریهایی نهتنها میتوانند به اسرائیل دسترسی به یکی از پویاترین بازارهای آسیا را بدهند، بلکه برای اندونزی نیز میتواند بهعنوان اهرمی برای تسریع در گذار از اقتصاد منابعمحور به اقتصاد دانشبنیان عمل کند.
