در پی افزایش ارزش شِکل، شرکتهای بخش فناوری اسرائیل نگران تثبیت نرخهای جدید ارز بوده و به دنبال راههایی برای کاهش هزینهها هستند. همزمان هشدارهایی درباره تعدیلهای گسترده نیروی انسانی در زیستبوم فناوری رژیم صهیونی و «فرار مغزها» داده میشود.
در ماههای اخیر ارزش واحد پولی رژیم صهیونی در برابر دلار آمریکا روند افزایشی داشته و به بالاترین نرخ در چهار سال گذشته رسیده است. به گفتهی رسانههای اسرائیلی، تداوم تقویت شِکل به نفع واردکنندگان است اما برای بخشهای صادراتمحور از جمله شرکتهای زیستبوم فناوری رژیم، مایهی نگرانی است.
بخش عمدهی درآمدهای صادراتی و سرمایهگذاریهای بینالمللی در زیستبوم فناوری رژیم صهیونی به دلار انجام میگیرد، درحالیکه اغلب هزینهکردها، به ویژه در بخش نیروی انسانی، به شِکِل است. به همین دلیل کاهش ارزش دلار موجب کاهش درآمد شِکِلی و افزایش بار هزینهایِ این شرکتها میشود. طبق گزارش رسانهی اسرائیلی گلوبز[1] میزان افت ارزش داراییهای دلاری در یک سال گذشته حدود 13.5 درصد است.
تشکلهای اقتصادی رژیم صهیونی نظیر «اتحادیه تولیدکنندگان اسرائیل» (MAI) و اتحادیه شرکتهای فناوری (Israeli High-Tech Association) به کنست هشدار دادند که افزایش مستمر نرخ شِکل میتواند باعث آسیب جدی به بخش صادراتی و فناوری اقتصاد رژیم شده و سالانه تا 31 میلیارد شِکل (حدود 10 میلیارد دلار) به آنها زیان وارد کند. آنها از دولت درخواست کردند که یک برنامهی اضطراری را برای رسیدگی به این مشکل اجرا کند.
این درخواستها پس از آن مطرح میشود که آمیر یارون، رئیس بانک مرکزی رژیم صهیونی (Bank of Israel)، اخیراً اظهار داشت که بانک مرکزی عجلهای برای مداخله در بازار ارز ندارد و تأکید کرد که ارائه کمک به صادرکنندگانی که تحت تأثیر تقویت شِکل قرار گرفتهاند، مسئولیت دولت است.
همچنین افزایش نرخ شکل میتواند درآمدهای صادراتی را نیز با کاهش روبهرو کند. به گفتهی رسانهی صهیونیستی تایمز اسرائیل[2] این اتفاق رقابتپذیری کالاهای صادراتی رژیم را در بازارهای جهانی با مشکل روبهرو میکند، به ویژه که این روند با وضع تعرفه ۱۵ درصدی آمریکا روی کالاهای واردشده از اراضی اشغالی و افزایش هزینههای حقوق و دستمزد، سوخت، برق و سایر هزینههای زندگی در اراضی اشغالی همزمان شده است.
آوراهام نووگروتزکی (Avraham Novogrotzky) رئیس اتحادیه تولیدکنندگان رژیم گفت: «این وضعیت، مزیت اقتصادی شرکتهای چندملیتی و خارجی برای اداره مراکز توسعه در اسرائیل را از بین میبرد. بدون واکنش مناسب، انتظار داریم شاهد افزایش فرار مغزها و انتقال مراکز توسعه به خارج باشیم که جداً به برند اسرائیل آسیب میرساند و ضررهای هنگفتی را در درآمدهای مالیاتی آینده به بار خواهد آورد».
نوام کانتی (Noam Canetti) مدیر شرکت خدمات تجاری EY Israel در گفتگو با گلوبز گفت که روند کاهش ارزش دلار یک روند جهانی و ناشی از سیاستهای دولت آمریکا است، اما این بار بانک مرکزی اسرائیل هیچ مداخلهای برای تثبیت نرخ ارز نداشته است.
وی گفت که فعالان صنایع صادراتمحور رژیم صهیونی نگران هستند که نرخ تقویتشدهی شکِل در همین سطوح باقی بماند و به همین خاطر به دنبال یافتن راههایی از جمله تعدیل نیرو برای کاهش هزینهها هستند.
آدام فیشر، از مدیران صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر Bessemer Venture Partners گفت که اگر چه شرکتهای استارتاپی نیز از این روند آسیب میبینند، اما بازندهی اصلی نرخهای جدید ارز، شرکتهای سهامی عام اسرائیلی هستند که در بورسهای بینالمللی عرضه شدهاند، زیرا «بازار سرمایه نسبت به شرکتهایی که فوراً از وضعیت سوددهی به زیاندهی تغییر میکنند یا در تحقق پیشبینی سود دچار مشکل میشوند، بخشنده نیست و فرقی نمیکند که این امر ناشی از نوسانات نرخ ارز باشد یا هر دلیل دیگری».
