کشیدگی ردیف و محتوا
پایشزیست‌بوم فناوری

Majestic Labs و معماری «فراتر از انویدیا»؛ گذار از جنگ تراشه‌ها به جنگ حافظه در زیست بوم فناوری اسرائیل

به گزارش Globs، شرکت اسرائیلی Majestic Labs که تاکنون اطلاعات محدودی از فعالیت‌های خود منتشر کرده بود، به‌تازگی جزئیاتی از معماری فنی محصولاتش را ارائه داده است. این شرکت طی کمتر از دو سال و نیم حدود ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرده و از سروری با نام «پرومته» و پردازنده‌هایی موسوم به «ایگنایت» (AIU) رونمایی کرده است. براساس ادعای شرکت، این زیرساخت می‌تواند در مقایسه با برخی سرورهای مبتنی‌بر محصولات انویدیا (از جمله Blackwell B200)، از نظر نسبت کارایی به مصرف انرژی و هزینه زیرساخت، عملکرد ۱۰ تا ۵۰ برابری داشته باشد. این ادعاها تاکنون به‌صورت مستقل راستی‌آزمایی نشده‌اند.

اهمیت طرح این ادعاها را می‌توان در چارچوب تلاش برای تغییر رویکرد در طراحی تراشه‌ها بررسی کرد. در حالی‌که بخش قابل‌توجهی از شرکت‌های فعال در زیست‌بوم فناوری اسرائیل در حوزه نرم‌افزار و امنیت سایبری متمرکز بوده‌اند، برخی بازیگران جدید در حال ورود به لایه‌های سخت‌افزاری و معماری محاسباتی هستند. در همین راستا، فعالیت Majestic Labs را می‌توان نشانه‌ای از تمایل به حضور در بخش‌هایی دانست که نیازمند سرمایه‌گذاری بالا و توان فنی گسترده است.

از سوی دیگر، هدایت این شرکت بر عهده چهره‌های اسرائیلی-آمریکایی است. اوفر شَحام (ofer shacham)، مدیرعامل شرکت، همان فردی است که به درخواست مستقیم مارک زاکربرگ آزمایشگاه تراشه متا را تأسیس کرد و از چهره‌های کلیدی در تحول سخت‌افزاری این غول فناوری به شمار می‌رود. هم‌بنیانگذاران دیگر او، شا روی (Sha Rabii) و ماسومی رایندز (Masumi Reynders) نیز مهندسان ارشد سابق گوگل و متا هستند. دفتر مرکزی عملیاتی و تحقیق و توسعه این شرکت در اسرائیل مستقر است. این موضوع نشان می‌دهد که اسرائیل به تدریج از جایگاه «مرکز توسعه نرم‌افزار» برای شرکت‌های چندملیتی به «بستر طراحی معماری‌های بنیادین سخت‌افزاری» ارتقا یافته است.

برای درک ادعاهای مطرح‌شده، باید به یکی از چالش‌های شناخته‌شده در طراحی سامانه‌های هوش مصنوعی توجه کرد. در بسیاری از کاربردها، سرعت پردازنده‌ها از سرعت دسترسی به داده‌ها در حافظه پیشی گرفته و این موضوع به پدیده‌ای موسوم به «دیوار حافظه» منجر شده است. در چنین شرایطی، بخشی از ظرفیت پردازشی عملاً بلااستفاده می‌ماند، زیرا پردازنده در انتظار دریافت داده از حافظه است. این مسئله می‌تواند به افزایش مصرف انرژی و هزینه‌های عملیاتی در مقیاس‌های بزرگ منجر شود.

رویکرد اعلام‌شده از سوی Majestic Labs بر افزایش ظرفیت و تغییر نحوه اتصال حافظه به پردازنده‌ها متمرکز است. این شرکت مدعی است که سرورهایش از نظر میزان حافظه نسبت به برخی نمونه‌های رایج، افزایش قابل‌توجهی دارند و در عین‌حال، ارتباط میان اجزای پردازشی از طریق سازوکاری متفاوت مدیریت می‌شود. جزئیات دقیق فناوری مورد استفاده منتشر نشده، اما برخی گمانه‌زنی‌ها به استفاده از ترکیب حافظه‌های تجاری با طراحی‌های سفارشی اشاره دارند.

در کنار سخت‌افزار، چالش نرم‌افزاری نیز از موانع اصلی ورود بازیگران جدید به این بازار محسوب می‌شود. پلتفرم CUDA متعلق به انویدیا طی سال‌ها به استاندارد غالب در توسعه کاربردهای هوش مصنوعی تبدیل شده و وابستگی قابل توجهی در میان توسعه‌دهندگان ایجاد کرده است. Majestic Labs اعلام کرده برای کاهش این مانع، از ابزارهایی مانند PyTorch و پلتفرم متن‌باز Triton پشتیبانی می‌کند تا نیاز به بازنویسی گسترده کدها کاهش یابد.

از منظر کاربردی، تمرکز این شرکت عمدتاً بر مرحله «استنتاج» در هوش مصنوعی است؛ مرحله‌ای که مدل‌های آموزش‌دیده برای پاسخ‌گویی به درخواست‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. برخلاف مرحله آموزش که معمولاً به‌صورت محدودتر انجام می‌شود، استنتاج در مقیاس وسیع و به‌دفعات بالا رخ می‌دهد و به همین دلیل، بهینه‌سازی هزینه و مصرف انرژی در این بخش می‌تواند آثار اقتصادی قابل توجهی داشته باشد.

در حوزه مدل کسب‌وکار نیز این شرکت تلاش کرده شاخص رقابت را از «قیمت هر واحد سخت‌افزاری» به «بهره‌وری خروجی نسبت به منابع مصرفی» تغییر دهد. در این چارچوب، معیارهایی مانند تعداد پاسخ‌های تولیدشده به ازای هر مگاوات انرژی یا هر واحد سرمایه‌گذاری زیرساختی به‌عنوان مبنای مقایسه مطرح می‌شود. تحقق عملی این رویکرد به میزان کارایی واقعی فناوری و پذیرش آن در بازار وابسته است.

براساس برنامه اعلام‌شده، عرضه تجاری محصولات این شرکت برای سال ۲۰۲۷ پیش‌بینی شده و در حال حاضر همکاری‌هایی در مقیاس محدود و مرحله نمونه اولیه در جریان است. این فاصله زمانی می‌تواند هم امکان تکمیل و بهینه‌سازی فناوری را فراهم کند و هم به رقبا فرصت واکنش دهد.

در مجموع، صرف‌نظر از میزان تحقق ادعاهای فنی، ظهور چنین شرکت‌هایی در زیست‌بوم فناوری اسرائیل قابل‌توجه است. این روند می‌تواند نشان‌دهنده تلاش برای ورود به حوزه‌های پیچیده‌تر و سرمایه‌برتر در زنجیره ارزش فناوری باشد؛ حوزه‌هایی که به‌طور سنتی در اختیار بازیگران بزرگ بین‌المللی قرار داشته‌اند.