در تحولی مهم در صنعت فناوری، کارکنان شرکت Google DeepMind در لندن با رأیی قاطع به تشکیل اتحادیه اقدام کردهاند؛ حرکتی که در واکنش به نگرانیهای فزاینده درباره استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی این شرکت در پروژههای نظامی، بهویژه در ارتباط با ایالات متحده و اسرائیل، شکل گرفته است.
بر اساس گزارشها، ۹۸ درصد از اعضای اتحادیه Communication Workers Union (CWU) در دیپمایند از این اقدام حمایت کردهاند. این تلاش همچنین با همکاری اتحادیه Unite the Union صورت میگیرد و در صورت موفقیت، میتواند بیش از ۱۰۰۰ کارمند مستقر در دفتر لندن را تحت پوشش قرار دهد. مدیریت شرکت اکنون ۱۰ روز کاری فرصت دارد تا این اتحادیه را به رسمیت بشناسد، در غیر این صورت روندهای قانونی آغاز خواهد شد.
کارکنان در بیانیهای اعلام کردهاند که نمیخواهند مدلهای هوش مصنوعی توسعهیافته توسط آنان در نقض قوانین بینالمللی یا آسیب به غیرنظامیان نقش داشته باشد.
یکی از کارمندان DeepMind در بیانیهای بینام که توسط CWU به اشتراک گذاشته شد، گفت: «ما نمیخواهیم مدلهای هوش مصنوعی ما در نقض قوانین بینالمللی همدست باشند، اما آنها در حال حاضر به نسلکشی فلسطینیان توسط اسرائیل کمک میکنند. حتی اگر کار ما فقط برای اهداف اداری استفاده شود، همانطور که مدیران بارها به ما گفته است، همچنان به ارزانتر، سریعتر و کارآمدتر کردن نسلکشی کمک میکند. این کار باید فوراً پایان یابد همانطور که باید آسیب رساندن به جان ایرانیان و جان انسانها در هر کجا متوقف شود».
این حرکت در ادامه موجی از اعتراضات داخلی در شرکت مادر Google صورت میگیرد. در سالهای اخیر، گوگل از موضع قبلی خود مبنی بر عدم استفاده از هوش مصنوعی در تسلیحات عقبنشینی کرده و قراردادهایی با وزارت دفاع آمریکا و پروژههایی مانند «Project Nimbus» با دولت اسرائیل امضا کرده است؛ قراردادی به ارزش ۱.۲ میلیارد دلار که شامل خدمات ابری و فناوریهای پیشرفته هوش مصنوعی است.
اتحادیه پیشنهادی خواستههایی مشخص را مطرح کرده است؛ از جمله تعهد رسمی شرکت به عدم توسعه فناوریهای مرتبط با تسلیحات یا نظارت گسترده، حق کارکنان برای امتناع از کار روی پروژههایی که با اصول اخلاقی آنان در تضاد است و شفافیت بیشتر درباره نحوه استفاده از هوش مصنوعی در قراردادهای دولتی.
این اقدام همچنین در بستر ناآرامی گستردهتر در صنعت فناوری رخ میدهد. پیشتر صدها کارمند گوگل نامهای سرگشاده به مدیرعامل این شرکت، ساندر پیچای (Sundar Pichai)، ارسال کرده و خواستار عدم مشارکت در قراردادهای محرمانه هوش مصنوعی با پنتاگون شده بودند. در سال ۲۰۲۴ نیز بیش از ۵۰ کارمند به دلیل اعتراض به همین همکاریها اخراج شدند.
جان چادفیلد (John Chadfield)، مسئول ملی کارکنان فناوری CWU، گفت: «این لحظه واقعاً مهمی است که کارکنان فناوری در آزمایشگاه هوش مصنوعی گوگل به روشهای معناداری و بر اساس ارزشهای بنیادی همبستگی و اتحادیههای کارگری با برخی از مظلومترین افراد در جوامع سراسر جهان ارتباط برقرار میکنند. با اعمال حق خود برای اتحادیهای شدن، آنها در موقعیت قدرتمندی قرار دارند تا از کارفرمای خود بخواهند که از دور زدن معیارهای اخلاقی در قراردادهای نظامی-صنعتی دست بردارد که این امر منعکسکننده احساسات بسیاری از کارکنان در بریتانیا و جاهای دیگر است.»
شرکت دیپمایند که در سال ۲۰۱۰ توسط Demis Hassabis تأسیس شد و بعدها توسط گوگل خریداری گردید، یکی از پیشروترین آزمایشگاههای هوش مصنوعی در جهان به شمار میرود. این شرکت در توسعه سامانههای پیشرفتهای مانند AlphaGo و مدلهای یادگیری عمیق نقش کلیدی داشته و در سالهای اخیر به مرکز توجه رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شده است.
در صورت ادامه بیتوجهی مدیریت، کارکنان اعلام کردهاند که گزینههایی مانند برگزاری اعتراضات حضوری و حتی «اعتصاب پژوهشی» (خودداری از کار روی پروژههای کلیدی مانند بهبود دستیار هوش مصنوعی Gemini) را نیز بررسی خواهند کرد.
این تلاش برای تشکیل اتحادیه میتواند نقطه عطفی در تاریخ صنعت هوش مصنوعی باشد؛ جایی که برای نخستین بار کارکنان یک آزمایشگاه پیشرفته هوش مصنوعی بهطور جمعی در برابر جهتگیریهای نظامی فناوری ایستادگی میکنند و خواستار تعریف مرزهای اخلاقی روشنتر در توسعه این فناوری قدرتمند هستند.
