در پی سقوط شدید ارزش دلار آمریکا در برابر شِکِل اسرائیل، وزارت دارایی رژیم صهیونی در حال بررسی یک بسته اضطراری حمایتی برای شرکتهای صادراتی، بهویژه در بخشهای صنعت و فناوری پیشرفته است؛ اقدامی که میتواند میلیاردها شِکِل هزینه برای دولت اسرائیل به همراه داشته باشد.
بر اساس گزارش گلوبز، مقامهای ارشد وزارت دارایی طی روزهای اخیر نشستهای فشردهای برای تدوین راهکارهای مقابله با پیامدهای کاهش ارزش دلار برگزار کردهاند. نرخ دلار اکنون در محدوده ۲.۹۰ شِکِل معامله میشود؛ سطحی که در سه دهه گذشته بیسابقه است.
از ابتدای سال جاری میلادی، دلار حدود ۸ درصد از ارزش خود را در برابر شِکِل از دست داده و در مجموع طی یک سال گذشته بیش از ۱۸ درصد سقوط کرده است. این وضعیت بهطور مستقیم سودآوری شرکتهای صادراتمحور را تهدید میکند؛ زیرا بخش عمده درآمد این شرکتها دلاری است، درحالیکه هزینههای عملیاتی و حقوق کارکنان آنها به شِکِل پرداخت میشود. در نتیجه، کاهش نرخ دلار حاشیه سود این شرکتها را بهشدت کاهش داده است.
بررسیهای وزارت دارایی اسرائیل نشان میدهد که دو بخش بیش از همه آسیب دیدهاند: نخست، صنعت فناوری پیشرفته یا هایتک که ستون اصلی اقتصاد صادراتی اسرائیل به شمار میرود و دوم، کارخانهها و شرکتهای صنعتی کوچک و متوسط با بهرهوری پایین که توان تحمل چنین شوکی را ندارند.
اقتصاد اسرائیل در سالهای اخیر بهشدت به صادرات فناوری، نرمافزار، امنیت سایبری و خدمات دیجیتال وابسته شده است. بسیاری از شرکتهای استارتاپی اسرائیلی درآمد خود را به دلار دریافت میکنند اما هزینههای داخلی آنها بر اساس شِکِل محاسبه میشود. همین مسئله باعث شده افت ارزش دلار فشار سنگینی بر این شرکتها وارد کند.
اتحادیه تولیدکنندگان اسرائیل (MAI) که یکی از مهمترین نهادهای صنعتی این کشور محسوب میشود، بستهای از درخواستهای حمایتی را به وزارت دارایی ارائه کرده است. ارزش این بسته حدود ۱.۵ میلیارد شِکِل کمک مستقیم دولتی و حدود ۲ میلیارد شِکِل تعویق مالیاتی از طریق سیاست «استهلاک شتابیافته» برآورد میشود.
با وجود این درخواستها، وزارت دارایی با محدودیتهای بودجهای جدی روبهرو است. بودجه جدید دولت اسرائیل تنها یک ماه پیش تصویب شده و منابع آزاد کافی برای اجرای فوری چنین برنامهای وجود ندارد. علاوه بر این، افزایش هزینههای امنیتی و فشار نهادهای نظامی برای دریافت بودجه بیشتر، تصمیمگیری را پیچیدهتر کرده است.
برای مطالعه بیشتر:
