نگاهی به عوامل و پیامدهای معضل تعدیل نیرو در شرکت‌های فناوری رژیم صهیونی

دریافت فایل کامل پژوهش «موج تعدیل نیروی انسانی»

مقدمه

یکی از روندهای خبرساز یک سال اخیر در شرکت‌های فناوری جهان، تعدیل گسترده نیروی انسانی است. تنها در یک ماه گذشته سه شرکت متا (Meta)، پی‌پل (PayPal) و سیسکو (Cisco) حدود ۱۷٬۰۰۰ نفر از کارکنان خود را اخراج کرده‌اند و طبق گزارش‌ها اوراکل (Oracle) نیز در حال بررسی تعدیل چندده‌هزار نفر از نیروی کار خود است.

این موج جهانی به اراضی اشغالی فلسطین نیز رسیده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد از ابتدای سال جاری میلادی حدود ۴۰ مورد تعدیل نیرو مرتبط با زیست‌بوم فناوری رژیم صهیونی رخ داده و شتاب گرفتن این روند در ماه‌های اخیر نگرانی‌ها را نسبت به وضعیت شرکت‌های فناوری اسرائیل افزایش داده است.

به رغم اینکه اغلب این شرکت‌ها علت تعدیل نیرو را ورود جدی‌تر هوش مصنوعی و کاهش نیاز به نیروی انسانی عنوان می‌کنند، به گفته تحلیلگران زمینه‌های دیگری همچون افزایش نامتوازن هزینه‌ها، گران بودن نیروی کار و مشکلات امنیتی ناشی از جنگ‌های سالیان اخیر نیز در این روند مؤثر بوده است. با بررسی دقیق‌تر این عوامل، می‌توان گفت که بخش فناوری رژیم صهیونی اکنون با مجموعه‌ای از مشکلات روبه‌روست که یکی از نقاط قوت اصلی‌اش یعنی تکیه بر نیروی کار ماهر اسرائیلی را با چالش روبه‌رو می‌کند.

تعدیل نیروی کار در شرکت‌های فناوری جهان در یک سال منتهی به می ۲۰۲۶ (TrueUp, 2026)

نیروی کار اسرائیلی به ویژه در بخش نرم‌افزار نسبت به مناطق دیگر دنیا بسیار گران‌تر است و افزایش شدید ارزش واحد پولی رژیم صهیونی بر این هزینه‌ها دامن می‌زند. علاوه بر گران بودن، مخاطرات ناشی از جنگ و فراخوان مکرر نیروهای نظامی ذخیره که بخشی از کارکنان بخش فناوری را نیز درگیر می‌کند، روند تعدیل نیروی کار و انتقال گسترده مشاغل به بیرون از سرزمین‌های اشغالی را تشدید کرده است.

علاوه‌براین، ورود هوش مصنوعی، موج جهانی تعدیل نیرو ناشی از این فناوری و تغییر الگوهای سرمایه‌گذاری در زیست‌بوم فناوری، از جمله تمرکز سرمایه‌ها در بخش‌ها و شرکت‌های محدود، اغلب شرکت‌ها را به فکر کاهش هزینه‌ها انداخته است. (اندیشکده قرار، ۱۴۰۵)

«پنجشنبه سیاه» و ابراز نگرانی از آینده اشتغال فناورانه

بخش فناوری اسرائیل که نقش پیشران اقتصاد این رژیم را دارد، به گفته رسانه صهیونیستی کلکلیست اکنون در حال مواجهه با «یکی از سخت‌ترین دوره‌های این صنعت در سال‌های اخیر» است. این روزنامه شرایط کنونی را به روزهای پس از ترکیدن حباب دات‌کام (Dot-com Bubble) تشبیه می‌کند؛ روزهایی که استقرار آمبولانس‌ها بیرون دفاتر شرکت‌هایی مانند Comverse و Amdocs به نمادی از بحران در بخش فناوری تبدیل شده بود. (Orbach, 2026)

زیست‌بوم فناوری رژیم در آخرین پنجشنبه ماه می، یکی از گسترده‌ترین موج‌های تعدیل نیرو را شاهد بود که برخی از شرکت‌های بزرگ و مطرح را نیز شامل می‌شد؛ اتفاقی که رسانه‌های رژیم از آن با عنوان «پنج‌شنبه سیاه» یاد کردند.

در جریان پنج‌شنبه‌ی سیاه، شرکت‌های امداکس (Amdocs)، ویکس (Wix)، رپید (Rapyd)، سنتینل‌وان (SentinelOne) و مینیت مدیا (Minute Media) در فاصله تنها چند ساعت برنامه‌های خود برای تعدیل نیرو را اعلام کردند یا گزارش‌هایی درباره آمادگی برای کاهش گسترده نیروی انسانی از سوی آن‌ها منتشر شد.

بر اساس گزارش‌ها، شرکت مخابراتی امداکس قصد دارد حدود ۳۰۰۰ نفر از کارکنان خود در سراسر جهان را در چارچوب یک برنامه «بازسازی ساختاری» تعدیل کند که صدها نفر از آن‌ها در اراضی اشغالی مشغول به کار هستند. ویکس اعلام کرد ۲۰ درصد از نیروی کار خود معادل حدود ۱۰۰۰ نفر را اخراج خواهد کرد. در بخش فناوری‌های مالی، شرکت رپید که از ارزشمندترین استارتاپ‌های خصوصی اسرائیل به شمار می‌رود، خبر از یک «بازسازی سازمانی گسترده» داد که انتظار می‌رود به اخراج صدها نفر منجر شود. شرکت امنیت سایبری سنتینل‌وان نیز در حال آماده‌سازی برای حذف صدها موقعیت شغلی است. (Shulman, 2026a)

افزایش بیکاری و افول نسبی بخش تحقیق و توسعه

مهم‌ترین نشانه معضل فعلی بخش فناوری، افزایش قابل توجه بیکاری است. برای نخستین بار در یک دهه گذشته، تعداد کارکنان بخش تحقیق و توسعه (R&D) در اسرائیل کاهش یافته؛ به‌طوری‌که حدود ۳٬۵۰۰ شغل در حوزه توسعه حذف شده و سهم کارکنان تحقیق و توسعه در صنعت از ۵۱% به ۴۹% رسیده است. تنها در سال ۲۰۲۵، شرکت‌های نرم‌افزاری کاهش ۳٫۵ درصدی در اشتغال بخش تحقیق و توسعه را ثبت کردند. (Orbach, 2026)

افزایش بیکاری محدود به بخش تحقیق و توسعه نیست و در سایر بخش‌ها نیز رشد پیدا کرده است. بر اساس آمارهای منتشره از سوی سرویس اشتغال دولت اسرائیل (Israeli Employment Service) تا دسامبر ۲۰۲۵ تعداد جویندگان کار در حوزه فناوری به ۱۶٬۳۰۰ نفر رسید؛ رقمی که بیش از دو برابر تعداد ثبت‌شده در اوایل سال ۲۰۲۲ است. نزدیک به ۶۰% از جویندگان کار مربوط به بخش نرم‌افزار بودند. تعداد توسعه‌دهندگان نرم‌افزار بیکار طی سه سال ۱۷۴% افزایش یافته، درحالی‌که شمار تحلیلگران داده بیکار تقریباً دو برابر شده است. (Levy, 2026)

علاوه بر این شرکت‌های بزرگ چندملیتی نیز در حال کاهش شمار نیروهای خود هستند؛ برای مثال، متا اخیراً بیش از ۱۰۰ شغل را در اسرائیل حذف کرده و پی‌پل نیز از تعدیل قریب‌الوقوع نیروها خبر داده است. (Orbach, 2026)

برآورد تعداد دقیق نیروهای اخراج‌شده‌ی بخش فناوری رژیم در جریان تعدیل‌های اخیر دشوار است. بسیاری از شرکت‌ها یا آماری از اخراج‌ها ارائه نمی‌کنند یا صرفاً از تعدیل «ده‌ها» یا «صدها» نیروی کار خبر می‌دهند. همچنین با توجه به اینکه بسیاری از شرکت‌های دخیل در بازار فناوری رژیم اغلب در چندین کشور فعالیت دارند، نمی‌توان به طور دقیق مشخص کرد که از تعداد کل نیروهای تعدیل‌شده چند نفر مشخصاً در اراضی اشغالی مشغول به کار بوده‌اند.

بااین‌حال با در کنار هم گذاشتن گزارش‌های مختلف می‌توان نتیجه گرفت که اخراج‌های اخیر چند هزار نفر از نیروی کار بخش فناوری رژیم را تحت تأثیر قرار داده است.

برای نمونه ویکس به تنهایی بیش از ۱۰۰۰ نیروی خود را اخراج کرد و از آنجایی که اکثر نیروهای این شرکت در اراضی اشغالی مشغول به کار هستند، برآورد می‌شود که چیزی بین ۶۰۰ تا ۹۰۰ نفر از نیروهای تعدیل‌شده از افراد مستقر در اراضی اشغالی باشند. همچنین تعطیلی واحد تحقیق و توسعه شرکت ZoomInfo در اراضی اشغالی منجر به بیکار شدن ۳۰۰ نفر از نیروهای این شرکت شد. (Shulman, 2026b)

طبق برخی برآوردهای منتشرشده در رسانه‌های صهیونیستی، ممکن است در سال جاری بین ۵ تا ۱۰ درصد از نیروی کار بخش فناوری شغل خود را از دست بدهند؛ موضوعی که نه‌تنها نیروهای تازه‌کار، بلکه کارکنان ارشد و سمت‌های مدیریتی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. (Levi-Vinerib, 2026)

تأثیر هوش مصنوعی در بازار کار فناوری

هوش مصنوعی تأثیرات خود را از دو زاویه‌ی مختلف روی بازار کار فناوری اعمال می‌کند. از منظر داخلی، شرکت‌ها با بهره‌گیری از هوش مصنوعی کارایی خود را افزایش داده‌اند و می‌توانند بسیاری از وظایف را با تعداد کمتری از کارکنان انجام دهند. اما از منظری دیگر مشتریان نیز به‌طور فزاینده‌ای از ابزارهای هوش مصنوعی برای انجام مستقل وظایف خود استفاده می‌کنند و در نتیجه وابستگی آن‌ها به محصولات نرم‌افزاری سنتی کاهش یافته است؛ روندی که تقاضا برای بسیاری از نرم‌افزارهای سنتی را کاهش و شرکت‌ها را در معرض تعدیل نیرو قرار می‌دهد.

در اثر استفاده بیشتر از هوش مصنوعی در عملیات داخلی شرکت‌های فناوری، روندهای شغلی بازار کار نامتقارن شده است. درحالی‌که متخصصان حوزه‌هایی مثل هوش مصنوعی، امنیت سایبری و داده همچنان با تقاضای بالا مواجه‌اند، نقش‌های مدیریتی میانی، پشتیبانی و سایر موقعیت‌های جانبی با موج گسترده‌ای از کوچک‌سازی و ساده‌سازی ساختارها روبه‌رو شده‌اند. (Vidal, 2026)

شرکت‌های بزرگ نیز خود را با این واقعیت جدید تطبیق می‌دهند؛ برای نمونه، متا درحالی‌که ۱۰۰ شغل را در اسرائیل حذف کرد، حدود ۲۰۰ کارمند را به تیم‌های جدید مرتبط با توسعه هوش مصنوعی منتقل نمود. (Trabelsy, 2026) کارکنانی که نتوانند خود را با فناوری‌های هوش مصنوعی سازگار کنند، در این چشم‌انداز جدید بیش از دیگران در معرض خطر از دست دادن شغل قرار دارند.

بااین‌حال برخی تحلیلگران بر این باور هستند که بسیاری از شرکت‌ها هنگام توضیح تعدیل نیروهایشان عامدانه تأکیدی غیرواقعی بر هوش مصنوعی دارند و در واقعیت هوش مصنوعی تنها بخشی از یک تصویر بزرگ‌تر است. (Shulman, 2026a) با توجه به موج اخراج‌ها در شرکت‌های مطرح جهان، تعدیل نیرو به علت به‌کارگیری گسترده‌تر هوش مصنوعی برای برخی شرکت‌ها تبدیل به ابزاری برای تبلیغ و جذب سرمایه جدید شده است.

همچنین با افزایش قابل توجه اخراج‌ها در سطح جهان و به ویژه تعدیل نیرو در غول‌های فناوری آمریکا مانند متا، برخی از مدیران شرکت‌های اسرائیلی نیز احساس کردند برای انجام اقدامات مشابه از مشروعیت و پشتوانه بیشتری برخوردار شده‌اند و برای مخفی کردن علل واقعی تعدیل نیرو نظیر نیاز به کاهش هزینه‌ها، شرایط مالی دشوار و… از عنوان هوش مصنوعی استفاده می‌کنند.

تأثیرات تقویت شِکِل

یکی از مهم‌ترین تغییرات ساختاری در زیست‌بوم فناوری رژیم، انتقال روزافزون فعالیت‌های شرکت‌های اسرائیلی به خارج از اراضی اشغالی است. روندی که تا حد زیادی تحت تأثیر تقویت شدید نرخ شِکِل قرار دارد. ارزش شِکِل در برابر دلار آمریکا به یکی از بالاترین سطوح خود در سه دهه گذشته رسیده است. (Wrobel, 2026)

نرخ برابری شکل با دلار آمریکا در ۱۰ سال گذشته (محور عمودی نمودار برای نشان دادن صعود ارزش شکل، معکوس شده است)

افزایش نرخ برابری واحد پولی اسرائیل باعث شده مهندسان و متخصصان فناوری رژیم به یکی از گران‌ترین نیروهای کار جهان تبدیل شوند. متوسط حقوق کارکنان بخش فناوری در اسرائیل سالانه حدود 390 هزار شِکِل برآورد می‌شود. این در حالی است که درآمد نیروهای متخصص بالاتر از این‌هاست. (Levy, 2026)

بیشتر شرکت‌های فناوری و استارتاپ‌های اسرائیلی درآمدها و سرمایه‌گذاری‌های خود را به دلار دریافت می‌کنند، درحالی‌که بخش عمده هزینه‌های آن‌ها، به‌ویژه حقوق کارکنان داخلی، به شِکِل پرداخت می‌شود. این امر باعث شده شرکت‌ها برای تأمین حقوق کارکنان خود ناچار به مصرف دلار بیشتری باشند و در نتیجه فشار مالی قابل توجهی را تحمل کنند.

از طرف دیگر سیاست‌های پولی و تصمیمات بانک مرکزی اسرائیل نیز روند تقویت شِکِل را تداوم می‌دهد. بسیاری از شرکت‌ها در ماه‌های گذشته منتظر بودند تا نشانه‌های روشن‌تری درباره نرخ بهره و جهت حرکت نرخ ارز دریافت کنند، اما زمانی که مشخص شد حتی پس از کاهش نرخ بهره نیز شِکِل همچنان قدرتمند باقی مانده است، امید به تغییر شرایط از بین رفت.

لیاد آگمون (Liad Agmon)، سرمایه‌گذار شرکت‌های استارتاپی در رژیم صهیونی، در گفتگو با کلکلیست عنوان کرد که هزینه نیروی کار اسرائیلی آنقدر بالا رفته که مدعی است «اگر می‌توانستم تمام نیروهایم را از خارج استخدام می‌کردم». آگمون در ادامه گفت به رغم اینکه نیروی کار اسرائیلی انتظار حقوق سالانه معادل ۱۷۰ هزار دلار را دارند، می‌توان از برخی کشورهای اروپایی نیروی کار با مهارت مشابه را با هزینه‌ای بسیار کمتر، مثلاً در حدود سالانه ۱۰۰ هزار دلار، استخدام کرد. (Shulman, 2026c)

روند خروج تدریجی شرکت‌ها و نیروهای کار فناوری از رژیم صهیونی دیگر یک موضوع پنهان نیست. اکنون نیمی از استارتاپ‌های جدید اسرائیلی در ایالات متحده ثبت می‌شوند. (Shulman, 2026b) شرکت‌های باسابقه نیز برای مقابله با تأثیرات نرخ ارز، مراکز تحقیق و توسعه خود را در اروپای شرقی و هند گسترش می‌دهند. (Wrobel, 2026) حتی تولید فیزیکی محصولات سخت‌افزاری نیز در حال انتقال به خارج است؛ برای مثال، شرکت تولید تجهیزات سنجش مصرف آب Arad متأثر از افزایش نرخ شکل تولید محصولات مربوط به بازار اروپا و آمریکا را به اسپانیا، ایتالیا و مکزیک منتقل کرده است. (Ariel, 2026)

چنانچه در گزارش اخیر سازمان نوآوری اسرائیل به آن پرداخته شد، سهم کارکنان فناوری مستقر در اراضی اشغالی از ۶۹٪ در سال ۲۰۱۹ به ۶۲٪ در اوایل سال ۲۰۲۶ کاهش یافته است و سهم مدیران ارشد مستقر در خارج نیز به‌طور پیوسته در حال افزایش است. افزون بر این، ۳۵٪ از شرکت‌های فناوری گزارش داده‌اند که درخواست کارکنان برای انتقال به خارج از اراضی اشغالی افزایش یافته است. (اندیشکده قرار، 1405)

چالش‌های ژئوپلیتیکی و امنیتی

فراتر از عوامل اقتصادی، بخش فناوری اقتصاد رژیم به‌شدت تحت تأثیر واقعیت‌های ژئوپلیتیکی اسرائیل قرار دارد. تداوم شرایط ویژه امنیتی، اختلال در سفرهای هوایی و تهدید همیشگی تشدید درگیری‌های نظامی، محیطی دشوار برای فعالیت شرکت‌ها ایجاد کرده است. مدیران شرکت‌های فناوری بارها به فشار زیاد خدمت ذخیره نظامی بر کارکنان این بخش به‌عنوان یکی از مهم‌ترین موانع عملیاتی اشاره کرده‌اند. (Shulman, 2026d)

بررسی آمارهای منتشرشده از سوی سرویس اشتغال دولت صهیونی همچنین نشان‌دهنده‌ی تأثیر مستقیم جنگ با ایران در بیکاری نیروهای فناوری است، به‌طوری‌که اوج بیکاری در بخش فناوری در اواسط سال ۲۰۲۵ و در پی جنگ ۱۲ روزه با ایران رخ داد؛ زمانی که تعداد بیکاران به ۱۹٬۸۰۰ نفر رسید. (Levi-Vinerib, 2026)

جهش بیکاری نیروهای فناوری در اثر رخدادهای ژئوپلیتیکی (منبع: سرویس اشتغال اسرائیل)

نمودار فوق نشان‌دهنده‌ی جهش شدید بیکاری بین نیروهای صنعت فناوری در پی رخدادهای امنیتی است؛ دو جهش عمده در اثر حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ ۱۲ روزه با ایران رخ داده است.

مدیران این صنعت ادعا می‌کنند که اگرچه شرکت‌ها می‌توانند خود را با نیروهای بازار و تغییرات اقتصادی تطبیق دهند، اما حل چالش‌های امنیتی و سیاسی نیازمند مداخله مستقیم و تصمیم‌گیری از سوی رهبری سیاسی است. (Shulman, 2026d)

پیامدهای تعدیل نیرو در اقتصاد کلان

تبعات موج تعدیل نیرو در بخش فناوری اکنون کل اقتصاد اسرائیل را با مخاطرات مختلف روبه‌رو می‌کند. کارکنان و شرکت‌های بخش فناوری حدود ۳۰% از کل درآمد مالیاتی دولت را تأمین می‌کنند. (Levi-Vinerib, 2026) کاهش رشد این بخش در سال ۲۰۲۳ پیش‌تر به افت ۵٫۵ درصدی در مجموع درآمدهای مالیاتی و افزایش کسری بودجه منجر شده بود. وضعیتی که با سقوط ۵۶ درصدی خروج‌های موفق (Exits) تشدید شد. (Vidal, 2026)

دیگر پیامد مستقیم این تحولات، تغییر توازن قدرت در بازار کار فناوری اسرائیل است. بازاری که در سال‌های اخیر عمدتاً به نفع کارکنان و متخصصان بود، اکنون به‌تدریج به بازاری تبدیل می‌شود که کارفرمایان در آن دست بالا را دارند. این وضعیت می‌تواند یافتن فرصت‌های شغلی جدید را برای کارکنان اخراج‌شده دشوارتر کند.

نتیجه‌گیری

شرکت‌های فناوری رژیم صهیونی در حال مواجهه هم‌زمان با چندین روند منفی هستند: تحولات فناورانه داخلی، فشارهای اقتصاد کلان و تهدیدهای امنیتی و ژئوپلیتیکی خارجی. شرکت‌ها برای کاهش هزینه‌ها و ریسک‌ها، مراکز تصمیم‌گیری و تحقیق و توسعه خود را به خارج از اراضی اشغالی منتقل می‌کنند و همزمان کارشناسان اسرائیلی به دولت و بانک مرکزی اسرائیل درباره تضعیف دلار و پیامدهای آن بر از دست رفتن فرصت‌های شغلی هشدار جدی می‌دهند. (Conforts, 2026)

اصلی‌ترین عامل این معضل این است که نیروی انسانی صهیونیست در مقایسه با نیروی کار با مهارت مشابه در نقاط دیگر جهان بسیار گران‌قیمت محسوب می‌شود. هرچند زیست‌بوم فناوری رژیم صهیونی تمایل دارد بخش بزرگی از موفقیت خود را وابسته به «استعدادهای اسرائیلی» عنوان کند، اما که در واقعیت مشخص نیست با وجود این هزینه‌ی اضافی، تمایل به استفاده از نیروهای صهیونیست به ویژه در بخش‌هایی مانند نرم‌افزار که نیروی کار گسترده‌ای را در جهان داراست، تا چه حد تداوم خواهد یافت.

تحلیلگران صهیونیست بر این باورند که این معضل بزرگتر از آن است که بتوان نادیده‌اش گرفت یا حل آن را به روندهای بازار سپرد و در صورت نبود مداخله راهبردی دولت برای رسیدگی به چالش‌های مقرراتی، اقتصادی و امنیتی، بخش فناوری ممکن است با یک افت قابل توجه روبه‌رو شود.

دریافت فایل کامل پژوهش موج تعدیل نیروی انسانی

منابع:

Ariel, Netanel. 2026. Strong shekel pushes companies overseas. Globes. [Online] May 25, 2026. https://en.globes.co.il/en/article-strong-shekel-pushes-companies-overseas-1001543838.

Conforts, Yehuda. 2026. The Immediate Threats to High-Tech: The Dollar, AI and Immigration Crisis Abroad. People & Computers (Hebrew). [Online] May 31, 2026. https://www.pc.co.il/featured/452162/.

Levi-Vinerib, Ella. 2026. To live from unemployment benefits of 13 thousand shekels: behind the high-tech turmoil. Globes (Hebrew). [Online] June 5, 2026. https://www.globes.co.il/news/article.aspx?did=1001544797.

Levy, Ruti. 2026. The 32 thousand NIS trap: High-tech unemployed are struggling to replace a profession. TheMarker (Hebrew). [Online] February 15, 2026. https://www.themarker.com/technation/2026-02-15/ty-article/.highlight/0000019c-5d23-d055-a7dd-5dffbcc20000.

Orbach, Meir. 2026. The great high-tech shift: Israel’s startups grow, but not necessarily in Israel. Calcalist Tech. [Online] May 31, 2026. https://www.calcalistech.com/ctechnews/article/sk8qqitegg.

Shulman, Sophie. 2026a. Black Thursday: Israeli tech reels as Wix, Amdocs, Rapyd and SentinelOne cut jobs. Calcalist Tech. [Online] May 28, 2026a. https://www.calcalistech.com/ctechnews/article/rko5kglegx.

—. 2026b. Half of Israel’s new startups now incorporate in the US. Calcalist Tech. [Online] January 27, 2026b. https://www.calcalistech.com/ctechnews/article/bk3a00gli11g.

—. 2026c. “If I could, I’d recruit everyone abroad”: Israeli tech feels currency squeeze. Calcalist Tech. [Online] May 7, 2026c. https://www.calcalistech.com/ctechnews/article/s1ss4nycbx.

—. 2026d. Israeli tech’s day of reckoning. Calcalist Tech. [Online] May 31, 2026d. https://www.calcalistech.com/ctechnews/article/bkox0wyefe.

Trabelsy, Nevo. 2026. Meta to lay off 100 in Israel, reassign 200 to AI. Globes. [Online] May 20, 2026. https://en.globes.co.il/en/article-meta-to-lay-off-100-in-israel-reassign-200-to-ai-1001543556.

TrueUp. 2026. Tech Layoffs Tracker. [Online] [Cited: May 31, 2026.] https://www.trueup.io/layoffs.

Vidal, Elihay. 2026. The layoffs sweeping Israeli tech may only be the beginning. Calcalist Tech. [Online] May 29, 2026. https://www.calcalistech.com/ctechnews/article/sjijn2lggx.

Wrobel, Sharon. 2026. After record year, Israeli tech brain drain raises fears for future growth – report. The Times of Israel. [Online] May 31, 2026. https://www.timesofisrael.com/after-record-year-israeli-tech-brain-drain-raises-fears-for-future-growth-report/.