گزارش CNN درباره تأثیر این حملات در رقابت جهانی هوش مصنوعی
رسانه آمریکایی سی‌ان‌ان (CNN) در گزارشی به بررسی ابعاد و پیامدهای حملات ایران به مراکز داده در منطقه پرداخت. به گفته سی‌ان‌ان، این حملات همزمان با افزایش اهمیت اقتصادی مراکز داده، بیانگر آغاز جبهه‌ای جدید و «بی‌سابقه» در جنگ‌های مدرن است، زیرا هدف قرار دادن دیتاسنترها به صورت فیزیکی برای اولین در طی جنگ‌ها رخ داده است.
به گفته سی‌ان‌ان برای دولت‌هایی که سرمایه‌گذاری‌های کلانی در حوزه هوش مصنوعی انجام داده‌اند، به‌ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس، این حملات هشداری است مبنی بر اینکه زیرساخت‌های اصلی اقتصاد هوش مصنوعی دیگر از جنگ‌های متعارف مصون نیستند و تخریب آن‌ها می‌تواند پیامدهای نظامی و اقتصادی مهمی برایشان به همراه داشته باشد.
این رسانه با تأکید بر تأثیرات اقتصادی این حملات، به این نکته اشاره می‌کند که تداوم چنین حملاتی می‌تواند با بالا بردن ریسک عملیاتی شرکت‌ها، منجر به تغییر محاسبات سرمایه‌گذاران شده و در هندسه جهانی صنعت هوش مصنوعی مؤثر باشد.
اذعان سی‌ان‌ان به مشروعیت حملات ایران
در جریان جنگ اخیر، ایران و آمریکا دست‌کم پنج مرکز داده در منطقه جنوب غرب آسیا را هدف قرار داده‌اند؛ از جمله حملات مکرر ایران به مرکز داده آمازون در بحرین. با وجود امتناع آمازون از اظهار نظر درباره حملات، اما تصاویر ماهواره‌ای و همچنین داشبورد خدمات AWS این شرکت، اختلال و وارد آمدن خسارات گسترده به این مراکز را تأیید می‌کنند.
کارشناسان فناوری‌های نوین در گفتگو CNN با تأیید ضمنی مشروعیت حملات ایران تأکید کردند که از این مراکز داده به طور معمول برای خدمت‌رسانی به ارتش‌ها نیز استفاده می‌شود. اندرو ردی (Andrew Reddie)، استاد سیاست‌گذاری عمومی دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، می‌گوید مراکز داده می‌توانند هم اطلاعات تجاری را نگهداری کنند و هم در خدمت کاربردهای نظامی باشند و تفکیک مشخصی بین این دو وجود ندارد.
آمازون که مرکز داده‌اش در بحرین یکی از اهداف این حملات بود، از ارائه‌دهندگان خدمات ابری به نهادهای اطلاعاتی و نظامی آمریکا است. آمازون یکی از شرکت‌های مشارکت‌کننده در پروژه ۹ میلیارد دلاری Joint Warfighting Cloud Capability دولت آمریکا است؛ پروژه‌ای که گوگل، مایکروسافت و اوراکل نیز در آن حضور دارند.
در ادامه سی‌ان‌ان تأکید می‌کند که یکی از ویژگی مهم زیرساخت‌های مدرن هوش مصنوعی، استفاده همزمان از آن‌ها برای اهداف نظامی و غیرنظامی است؛ موضوعی که پس از جنگ ایران به یکی از عوامل افزایش ریسک برای این شرکت‌ها تبدیل شده است.
پیامدهای حملات ایران برای صنعت هوش مصنوعی
به گفته این رسانه آمریکایی، مراکز داده از نظر فیزیکی در برابر حملات موشکی و پهپادی به شدت آسیب‌پذیر هستند؛ هرچند شرکت‌ها با طراحی با قابلیت افزونگی تلاش می‌کنند تا جلوی از بین رفتن داده‌ها در اثر آسیب فیزیکی را بگیرند، اما تجهیزات گران‌قیمت این مراکز و سرمایه‌گذاری‌های گسترده مرتبط با هوش مصنوعی آن‌ها را به اهدافی ارزشمند برای حملات تبدیل کرده است.
برای شرکت‌های فناوری، این جنگ هزینه توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی را افزایش می‌دهد. ساخت مراکز داده پیش از این نیز مستلزم سرمایه‌گذاری‌های هنگفت در تراشه‌ها، ساخت‌وساز، نیروی انسانی و تجهیزات تخصصی بوده است. اکنون احتمال حملات فیزیکی نیز به این هزینه‌ها و ریسک‌ها افزوده شده؛ ریسکی که نه با طراحی افزونه و نه با بیمه، به طور کامل قابل جبران نیست.
در همین حال، دریافت پوشش بیمه نیز دشوارتر و پرهزینه‌تر شده است. جو ماچجک (Joe Macejak)، مدیر زیرساخت‌های دیجیتال در شرکت کارگزاری بیمه Marsh، به CNN گفت که برخی شرکت‌ها در حال بازنگری در برنامه‌های سرمایه‌گذاری خود هستند و برخی شرکت‌های بیمه نیز دیگر تمایل سابق برای پذیرش این ریسک‌ها را ندارند.
حتی در صورت دریافت بیمه، شرکت‌های فناوری نمی‌توانند تمام ریسک مالی ناشی از سرمایه‌گذاری در این‌گونه تأسیسات بسیار گران‌قیمت را به شرکت‌های بیمه منتقل کنند.
پیامدهای بلندمدت برای برنامه‌های هوش مصنوعی دولت‌های حاشیه خلیج فارس
این درگیری چالشی جدی برای برنامه کشورهای حوزه خلیج فارس در تبدیل شدن به یک قطب جهانی هوش مصنوعی ایجاد کرده است. به گفته CNN کشورهای منطقه برای دو تریلیون دلار سرمایه‌گذاری مشترک با آمریکا در حوزه هوش مصنوعی متعهد شده‌اند. بااین‌حال عدم امکان حفاظت فیزیکی از این مراکز آن‌ها را از یک نقطه قوت به پاشنه آشیل تبدیل می‌کند.
اگرچه دولت‌های حوزه خلیج فارس همچنان منابع مالی فراوانی در اختیار دارند اما تداوم ناامنی و انجام حملات جدید می‌تواند بر تصمیم شرکت‌های بین‌المللی برای توسعه پروژه‌های جدید در منطقه تأثیر جدی بگذارد.
عربستان سعودی بخش قابل توجهی از صندوق ثروت ملی خود را به سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی اختصاص داده و امارات متحده عربی نیز با همکاری آمریکا پروژه ۵۰۰ میلیارد دلاری «استارگیت» را با مشارکت شرکت‌های OpenAI، Oracle، Nvidia و Cisco آغاز کرده است.
رخدادهای جنگ ایران و آمریکا نشان می‌دهد که مراکز داده هوش مصنوعی دیگر صرفاً تأسیسات تجاری پشتیبان اقتصاد دیجیتال نیستند. اهمیت روزافزون آن‌ها برای دولت‌ها، ارتش‌ها و برنامه‌های اقتصادی ملی، این مراکز را به زیرساخت‌هایی راهبردی تبدیل کرده که در جنگ‌های متعارف نیز می‌توانند هدف حملات مستقیم قرار گیرند.
