در محافل نظامی و اقتصادی رژیم صهیونیستی، اختلافات بر سر عرضه اولیه سهام شرکت‌های نظامی در بازار بورس تل‌آویو بالا گرفته است. قرار بود دولت اسرائیل در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، ۲۵ تا ۳۰ درصد از سهام دو شرکت بزرگ نظامی این رژیم، یعنی صنایع هوافضای اسرائیل(IAI) و رافائل(Rafael)، را به فروش برساند،[1] اما این طرح با چالش‌هایی روبه‌رو شده است.
شرکت رافائل، توسعه‌دهنده سامانه‌های گنبد آهنین، فلاخن داود، موشک‌های اسپایک و سامانه پدافند لیزری آیرون بیم(Iron Beam) نیز ارزشی حدود ۱۰ میلیارد دلار دارد و مجموع سفارش‌های آن به حدود ۱۸ میلیارد دلار رسیده است.[2] ارزش تقریبی شرکت صنایع هوافضای اسرائیل که در حوزه سامانه‌های پدافند هوایی، پهپادها، ماهواره‌ها، رادارها و تسلیحات فعالیت دارد، در حدود ۲۰ میلیارد دلار تخمین زده شده است. این شرکت در سال ۲۰۲۵ فروش خود را ۲۰ درصد افزایش داد و به ۷.۴ میلیارد دلار رساند. سود خالص این شرکت نیز با رشد ۴۵ درصدی به رکورد ۷۱۲ میلیون دلار رسید.[3]
درست در لحظه‌ای که صنایع هوافضای اسرائیل خود را برای انتشار عرضه اولیه سهام آماده می‌کند، هیچ برنامه‌ای برای عرضه سهام شرکت رافائل وجود ندارد. با توجه به انتخابات پیش‌رو در سرزمین‌های اشغالی، کالکالیست گزارش داده است که بعید به نظر می‌رسد این اقدام قبل از تشکیل دولت جدید عملیاتی شود؛ حتی ممکن است دولت بعدی در رژیم صهیونیستی این طرح را به‌کلی ملغی کند.[4]
در صورت ورود IAI به بازار سهام و دولتی ماندن رافائل، موقعیت رقابتی رافائل تضعیف خواهد شد. این وضعیت به‌طور بالقوه به رقیب آن دسترسی به ابزارهای مالی و جبران خسارت می‌دهد که رافائل از آنها بی‌بهره خواهد بود. دسترسی به بازارهای سرمایه می‌تواند به چیزی بیش از یک مسئله‌ی مالی تبدیل شود. برای شرکتی مانند رافائل، عرضه اولیه سهام می‌تواند سرمایه اضافی برای توسعه فراهم کند و در عین حال انعطاف‌پذیری بیشتری در رقابت برای جذب و حفظ استعدادها به آن بدهد.
یکی از نگرانی‌های اصلی رافائل، موضوع کارمندان است. رافائل و صنایع هوافضای اسرائیل برای جذب بسیاری از مهندسان، دانشمندان و سایر کارگران بسیار ماهر با یکدیگر رقابت می‌کنند. یووال استینتز(Yuval Steinitz)، رئیس هیئت مدیره رافائل، اعلام کرده است که عرضه عمومی سهام صنایع هوافضای اسرائیل باعث می‌شود این شرکت بتواند به کارمندان حقوق بهتری ارائه دهد و این حقوق بهتر، «فرار مغزها»ی واقعی از رافائل به این شرکت را در پی خواهد داشت.[5]
در حالی که نگرانی از «فرار مغزها» از رافائل به صنایع هوافضای اسرائیل (IAI)، یکی از چالش‌های داخلی این رقابت به شمار می‌رود، در سطح کلان‌تر، خود فرآیند عرضه اولیه سهام IAI با پرسش‌های نظارتی پیچیده‌تری همراه است؛ به‌گونه‌ای که این شرکت با یک دوراهی اساسی مواجه شده: چگونه می‌توان همزمان صورت‌های مالی را به‌صورت عمومی منتشر کرد و از اطلاعات طبقه‌بندی‌شده امنیتی محافظت نمود؟
به‌عبارت دیگر، ورودصنایع هوافضای اسرائیل به بازار سهام، صرفاً به معنای تغییر ساختار مالی و افزایش توان رقابتی آن در جذب نیروی انسانی نیست، بلکه الزامات تازه‌ای را در زمینه شفافیت اطلاعاتی برای این شرکت ایجاد می‌کند. صنایع هوافضای اسرائیل از سال ۲۰۰۷، زمانی که اوراق قرضه به عموم منتشر کرد، به‌عنوان یک شرکت گزارش‌دهنده فعالیت داشته است. از همان زمان، از افشای اطلاعاتی که انتشارشان می‌توانست به امنیت سرزمین‌های اشغالی آسیب بزند، معاف شد. این توافق به صنایع هوافضای اسرائیل امکان داد تا از بازار سرمایه وجوه جذب کند و در عین حال بخش‌های عمدۀ فعالیت‌های طبقه‌بندی‌شده‌اش را مخفی نگه دارد. اما انتقال برنامه‌ریزی‌شده از اوراق قرضه به سهام، تنظیم‌کنندگان را ناچار به بازنگری در این توافق کرده است. برخلاف دارنده اوراق قرضه، یک سهامدار مستقیماً در معرض عملکرد، سودآوری و ریسک‌های شرکت قرار می‌گیرد. همین امر این پرسش را مطرح می‌کند که آیا مکانیسم محرمانگی موجود، پس از عرضه اولیه سهام نیز قابل ادامه خواهد بود یا خیر.[6]
به گزارش کالکالیست، موضع سازمان اوراق بهادار اسرائیل بر این اصل استوار است که شرکت‌های دولتی واردشونده به بازار سرمایه، حتی اگر تحت کنترل دولت و محدودیت‌های امنیتی فعالیت کنند، باید همان الزامات افشا و حاکمیت شرکتی را مانند سایر شرکت‌های دولتی رعایت کنند. این اصل در صورت حرکت نهایی رافائل به سمت عرضه اولیه سهام نیز اهمیت پیدا خواهد کرد، چراکه آن شرکت نیز ناگزیر با همان «تعارضات ذاتی» میان لزوم حفاظت از اطلاعات طبقه‌بندی‌شده و تعهد به ارائه اطلاعات شفاف به سرمایه‌گذاران، مواجه خواهد شد.[7]
