اکثر بازارهای سهام ایالات متحده روز پنجشنبه با ثبت قلههای جدید به روند رشد پیش از جنگ خود بازگشتند و روز جمعه نیز علیرغم مبهم بودن سرنوشت جنگ، شوک عرضه نفت و پیشبینیهای حاکی از کاهش رشد اقتصادی، به روند صعودی خود ادامه دادند. اما چرا؟
دلیل اصلی این است که نوسانات بازار سهام، صرفا بر اساس وضعیت فعلی شکل نمیگیرد، بلکه بازتابی است از آنچه سرمایهگذاران فکر میکنند در آینده اتفاق خواهد افتاد. به نظر میرسد سرمایهگذاران آمریکا با تحولات چند روز اخیر به این نتیجه رسیدهاند که درگیری غرب آسیا گره نهچندان کوری است که به سرعت باز خواهد شد و بنابراین آن را در افق 6 ماهه تا یکساله نادیده میگیرند. اما چرا؟
پایگاه خبری آمریکایی «CNBC» به نقل از اقتصاددانان آمریکایی گزارش میکند که خوشبینی سرمایهگذاران عمدتاً به این دلیل است که با رفتارهای ترامپ شرطی شدهاند و باور دارند اگر درد اقتصادی بیش از حد شدید شود، ترامپ عقبنشینی خواهد کرد؛ الگویی که در جنگ تعرفهها نیز اجرا شد و میان تحلیلگران به نام «TACO» مشهور شده که مخفف این عبارت است: «ترامپ همیشه جا میزند!» (Trump always chickens out!).[1]
در کنار تصور فوق، تحلیلگران این دلیل را نیز مطرح میکنند که «حباب هوش مصنوعی» در حال گسترش است و اشتیاق سرمایهگذاران در سهام هوش مصنوعی و فناوری که برای مثال تقریباً نیمی از ارزش شاخص «S&P500» را تشکیل میدهد، آنقدر به آینده امیدوارند که از تکانههایی در حد جنگ رمضان چندان نگران نیستند. «وینتا سالاله» استراتژیست سبد سهام در «GMO» به یورونیوز گفت: «ما میتوانیم شواهدی از سرخوشی، به ویژه در لایه کاربردی اکوسیستم هوش مصنوعی، ببینیم. اما برخلاف حبابهای فناوری قبلی، این سرخوشی در بازار خصوصی تأمین مالی این حوزه به طور واضحتری وجود دارد.»[2]
در کنار همه این موارد از نوع کنشگری ایران نیز نباید غافل شد. پس از یک شروع طوفانی، ایران به تدریج چهره یک بازیگر معاملهپذیر را به نمایش گذاشت و این برداشت ایجاد شد که ایران هم، شاید نه به اندازه ترامپ، ولی به هر حال به دنبال راه خروج و عقبنشینی است. در واقع ترامپ آنقدر ضد و نقیض به هم میبافد که اظهارات او تنها تاجایی برای تحلیلگران قابل اعتماد است که طرف مقابل او صراحتاً یا تلویحاً آن را تأیید کند. بنابراین نبض بازارها و روایتها، خواسته یا ناخواسته، تا حد زیادی در دست ایران است و این فرصت بزرگی است که باید از آن با دقت استفاده کرد و حداقل اجازه نداد که ترامپ بر اساس بازوبستهشدن هفتگی و ماهانه بازارها از مواضع ما بهرهبرداری کند.
در ادامه وضعیت شاخصهای سه بازار «S&P500»، «NASDAQ» و «Dow Jones» را اجمالاً بررسی میکنیم:
نمودار شاخص «S&P500» از ابتدای 2026 تا 17 آوریل
شاخص «S&P500» که از اوج 6900 در اواخر فوریه به 6300 در پایان مارس نزول کرده بود، با جبران این شکست به روند رشد قبلی خود بازگشته و در 17 آوریل به کانال 7100 رسید. نزدیکترین شکست بزرگ این بازار در اوج جنگ تعرفهای آمریکا و چین در مارس و آوریل 2025 بود که تقریبا 1100 واحد تنزل داشت و تا رسیدن به قله قبلی 4 ماه زمان برد. در مقایسه با آن شوک جنگ ایران تا اکنون تقریباً نیمی از آن فشار را به بازار وارد آورده است، هرچند اگر این تنزل پیشلرزه بوده و زلزلهها ادامهدار باشد قطعا درههای عمیقتر و عریضتری روی نمودار ظاهر خواهد شد. اما به هر حال تا اینجای کار روند بازیابی این بازار خوشبینانهتر از جنگ تعرفهها بوده است.
نمودار شاخص «S&P500» در بازه پنج ساله تا 17 آوریل 2026
نمودار شاخص «NASDAQ» از ابتدای 2026 تا 17 آوریل
شاخص «NASDAQ» از اوج حدود 24 هزارتایی خود در 28 ژانویه، در پایان مارس به حدود 21 هزار واحد تنزل کرد و تا 17 آوریل به کانال 24 هزار وارد شد. در جنگ تعرفهها این بازار از اوج 20 هزارتایی در اواسط فوریه 2025، در ابتدای آوریل به 15 هزار و پانصد واحد سقوط کرد و بیش از چهار ماه طول کشید تا به کانال 20 هزار بازگردد. بنابراین جنگ رمضان تا اینجای کار در بازار «NASDAQ» تقریبا دو سوم فشار جنگ تعرفهها را وارد آورده است.
نمودار شاخص «NASDAQ» در بازه پنج ساله تا 17 آوریل 2026
نمودار شاخص میانگین صنعتی «Dow Jones» از ابتدای 2026 تا 17 آوریل
اما شاخص میانگین صنعتی «Dow Jones» از اوج 50 هزارتایی خود در اوایل فوریه، در اواخر مارس به حدود 45 هزار واحد نزول کرد و تا 17 آوریل خود را تا حدود 49 هزار و پانصد واحد بالا کشیده و هنوز بازیابی کاملی نداشته است. در جنگ تعرفهها این بازار از اوج 44 هزار و هفتصدتایی در اواخر ژانویه 2025، در اوایل آوریل به حدود 38 هزار واحد تنزل کرد و حدود هفت ماه گذشت تا بتواند به اعداد قبل بازگردد. در مقایسه این دو بازه حجم ریزش تقریباً یکسان بوده ولی بازار در مورد جنگ رمضان با سرعت بیشتری خوشبین شده است.
نمودار شاخص میانگین صنعتی «Dow Jones» در بازه پنج ساله تا 17 آوریل 2026
